Yaz aylarının gelmesiyle birlikte yükselen hava sıcaklıkları, bilinen dehidrasyon ve güneş çarpması risklerinin ötesinde, kronik hastalar için sinsi bir tehlikeyi gündeme getirdi. İngiltere'nin önde gelen sağlık platformlarından Landys Chemist'in Kıdemli Sağlık Uzmanı Rhysa Phommachanh, sıcak hava dalgalarında rutin kullanılan bazı ilaçların kimyasal yapısının bozulabileceğini ve hayati riskler oluşturabileceğini açıkladı.
İNSÜLİN VE ALERJİ İĞNELERİ 25 DERECENİN ÜZERİNDE İŞLEVİNİ KAYBEDİYOR
Sıcaklık artışından en çok etkilenen tıbbi malzemelerin başında şeker hastalarının yaşam bağları olan insülin ve ağır alerjik şoklarda kullanılan EpiPen (adrenalin oto-enjektörleri) geliyor. Uzman Phommachanh, insülinin yüksek ısıya maruz kaldığında protein yapısının hızla bozulduğunu ve kan şekerini düşürme yeteneğini tamamen kaybettiğini belirtti.
Aynı şekilde, reaksiyon anında hayat kurtaran alerji iğnelerinin de 25°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda etken maddesini yitirdiği vurgulandı. Astım hastalarının kullandığı inhalatörler (fısfıslar) ise sıcaklığın yarattığı basınç değişiklikleri nedeniyle tüp içindeki ilacı doğru dozda salgılayamayarak kriz anlarında hastayı çaresiz bırakabiliyor.
ANTİDEPRESAN VE ANTİHİSTAMİNİKLER VÜCUDUN SOĞUTMA SİSTEMİNİ FELÇ EDİYOR
Yüksek hava sıcaklıklarında bazı ilaçların sadece saklama koşulları bozulmuyor, aynı zamanda vücutta yarattığı yan etkiler de ölümcül bir hal alabiliyor. Bahar ve yaz aylarında alerji için yoğun şekilde tüketilen antihistaminikler, vücutta kuruluk yaratarak terlemeyi azaltıyor. Bu durum, yüksek ısı karşısında vücudun kendi kendini soğutma mekanizmasını sınırlandırıyor.
Daha da tehlikelisi, yaygın olarak kullanılan birçok antidepresan, beynin vücut ısısını ayarlayan termoregülasyon merkezine ve terleme bezlerine doğrudan müdahale ediyor. Sıcak dalgası sırasında bu ilaçları kullanan hastalar, vücut ısılarını dengeleyemedikleri için çok daha hızlı şekilde aşırı ısınma, güneş çarpması ve ısı bitkinliği şokuna girebiliyor. Tansiyon hastalarının kullandığı diüretikler (idrar söktürücü haplar) ise vücuttan su atılımını hızlandırdığı için saniyeler içinde hastayı aşırı susuz bırakarak böbrek yetmezliğini tetikleyebiliyor.
OZEMPIC VE CİLT TEDAVİSİ ALANLAR İÇİN GÜNEŞ ALTINDA BÜYÜK RİSK
Son dönemin en popüler zayıflama ve diyabet ilaçları olan Ozempic ve benzeri GLP-1 grubu iğneleri kullananlar için de sıcaklıklar büyük tehlike barındırıyor. Bu ilaçlar iştahı kesmenin yanı sıra beyindeki susuzluk sinyallerini de köreltiyor. İlacı kullanan bireyler vücutları aşırı susuz kalsa bile bunu hissetmedikleri için farkında olmadan ağır dehidrasyon tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.
Öte yandan cilt sorunları için retinol bazlı akne tedavisi gören kişilerin, bu ilaçların cildin üst tabakasını inceltmesi nedeniyle UV ışınlarına karşı savunmasız kaldığı ve ağır güneş yanıklarına maruz kalabileceği hatırlatılıyor. Uzmanlar; ilaçların banyo gibi nemli alanlarda ya da doğrudan güneş alan yerlerde asla tutulmaması gerektiğini, renginde, kokusunda veya dokusunda değişim görülen ilaçların derhal bir eczacıya danışılarak imha edilmesi gerektiğini önemle vurguluyor.
