Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan raporlar, eski cep telefonlarının ve elektronik atıkların devasa bir ekonomik potansiyel taşıdığını ortaya koydu.
Verilere göre, bir ton eski cep telefonu, geleneksel madenlerden çıkarılan bir ton cevhere kıyasla 800 kata kadar daha fazla altın içerebiliyor.
Bu durum, dünya genelinde evlerde, ofislerde ve çekmecelerde biriken eski elektronik cihazların aslında büyük bir 'gizli servet' anlamına geldiğine işaret ediyor.
DEVİR, 'KENT MADENCİLİĞİ' DEVRİ!
Söz konusu veriler, son yıllarda giderek yaygınlaşan 'kent madenciliği' kavramını yeniden gündeme taşıdı.
Kent madenciliği; altın, gümüş ve bakır gibi değerli metallerin; telefonlar, bilgisayarlar ve kablolardan geri kazanılması esasına dayanıyor.
Bu yöntem, yer altından geleneksel madencilik yoluyla cevher çıkarmaya kıyasla hem daha düşük maliyetli hem de daha çevreci alternatiflerden biri olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre, özellikle elektronik devre kartları, çok ince katmanlar halinde yüksek yoğunlukta değerli metal barındırıyor.
Haberde geçen '800 kat' ifadesinin teorik üst sınırı temsil ettiği, ortalama oran olmadığı belirtilse de elektronik bileşenlerin ekonomik değerinin son derece yüksek olduğuna dikkat çekiliyor.
ELEKTRONİK ATIKTAN ALTIN NASIL ÇIKARILIYOR?
Kent madenciliği süreci birkaç aşamadan oluşuyor.
İlk olarak elektronik cihazlar sökülüyor:
- plastik parçalar,
- bataryalar,
- devre bileşenleri
birbirinden ayrılıyor.
Ardından elektronik kartlar parçalanıyor ve
- manyetik ayırma,
- filtreleme,
- kimyasal ayrıştırma
gibi yöntemlerle altın, gümüş ve bakır geri kazanılıyor.
Bu işlemler sayesinde yüksek saflıkta değerli metal elde edilebildiği belirtiliyor.
OLİMPİYAT MADALYALARI E-ATIKTAN ÜRETİLDİ
Kent madenciliğinin en dikkat çekici örneklerinden biri Japonya’da yaşandı.
Tokyo Olimpiyatları sırasında Japonya hükümeti, milyonlarca eski elektronik cihaz toplamak için ulusal kampanya başlattı.
Toplanan cihazlardan elde edilen metaller; altın, gümüş ve bronz olimpiyat madalyalarının üretiminde kullanıldı.
Yetkililer kampanya kapsamında on binlerce ton elektronik atık ve milyonlarca eski telefon toplandığını açıkladı.
Böylece tarihte ilk kez tüm olimpiyat madalyaları geri dönüştürülmüş elektronik atıklardan üretilmiş oldu.
HER YIL '60 MİLYON TON' ELEKTRONİK ATIK
Uzmanlar, kent madenciliğinin yalnızca ekonomik değil çevresel açıdan da stratejik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Geleneksel madencilik; ormansızlaşma, yoğun su tüketimi ve kimyasal kirlilik gibi ciddi çevresel sorunlarla ilişkilendiriliyor.
Bununla birlikte kent madenciliğinin de tamamen risksiz olmadığı belirtiliyor.
KENT MADENCİLİĞİNİN RİSKLERİ!
Değerli metallerin ayrıştırılması sırasında kullanılan kimyasallar nedeniyle gelişmiş denetim sistemleri ve ileri arıtma teknolojilerine ihtiyaç duyuluyor.
Uzmanlara göre dünya her yıl 60 milyon tondan fazla elektronik atık üretiyor. Buna karşın bu atıkların yalnızca yüzde 20’den azı geri dönüştürülüyor.
Bu da milyarlarca dolarlık değerli metalin kullanılmadan çöpe gitmesi anlamına geliyor.
Analistler, gelecekte değerli metallerin yalnızca madenlerde değil, insanların evlerinde biriken eski elektronik cihazlarda da aranacağını düşünüyor.
Artan küresel talep nedeniyle altın, gümüş ve bakır gibi metallere yönelik geri dönüşüm ve döngüsel ekonomi uygulamalarının önümüzdeki yıllarda daha da önem kazanacağı belirtiliyor.
