Ermenistan Dışişleri ve Uluslararası Ticaret Bakanı Ararat Mirzoyan, Polonya’da düzenlenen Varşova Güvenlik Forumu kapsamında Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesi, Azerbaycan’la barış süreci ve Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik hedeflerine ilişkin kritik değerlendirmelerde bulundu. 13 Ekim’de gerçekleştirilen ve AB’nin genişleme sürecinin ele alındığı panelde konuşan Mirzoyan, Türkiye ile yürütülen diplomatik görüşmelerin oldukça ileri bir aşamaya ulaştığını kaydetti.
Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesi konusunda iyimser bir tablo çizen Mirzoyan, iki ülke arasındaki diyaloğun ulaştığı boyutu şu sözlerle aktardı:
"Türkiye ile ilişkilerimizi normalleştiriyoruz. Sınır hâlâ kapalı ancak sürecin önemli ölçüde olgunlaştığını düşünüyorum. Yarın sabah uyandığımızda Türkiye-Ermenistan sınırının açıldığına ilişkin bir haber başlığıyla karşılaşabiliriz."
Ermenistan Dışişleri Bakanı, komşu ülkelerle ilişkilerin geliştirilmesinin ülkesinin AB’ye yönelik politikasından bağımsız bir şekilde kararlılıkla sürdürüleceğini de sözlerine ekledi. Her ne kadar yapılan bu açıklamalar sınırın açılmasına ilişkin yakın zamanda somut bir gelişme yaşanabileceği beklentisini güçlendirse de, diplomatik kaynaklar tarafından henüz kesin bir takvim paylaşılmadı.
Azerbaycan ile barış süreci ve bölgesel dinamikler
Panelde Azerbaycan ile yürütülen normalleşme süreçlerine de geniş yer ayıran Mirzoyan, iki ülke arasında temel barış zeminlerinin oluşturulduğunu savundu. İki taraf arasında ikili ticaretin fiilen başladığını ifade eden Mirzoyan, buna karşın ulaşım ve transit geçişlerin önündeki tüm engellerin tamamen kaldırılması için ortak çalışmaların devam ettiğini bildirdi.
Bölgesel iş birliğinin önemine işaret eden Mirzoyan, "Azerbaycan ile barışımız var ancak atılması gereken birkaç adım daha bulunuyor" diyerek sürecin hassasiyetine dikkat çekti. Ayrıca, çözüme kavuşturulmamış bölgesel anlaşmazlıkların Ermenistan’ın AB üyeliği stratejik hedefini olumsuz yönde etkileyebileceğini dile getirdi.
Sınırlar neden kapalıydı ve normalleşme süreci nasıl ilerliyor?
Türkiye, Azerbaycan’a destek amacıyla, iki komşu ülke arasında Dağlık Karabağ nedeniyle çatışmaların yaşandığı 1993 yılında Ermenistan ile olan sınır kapılarını kapatma kararı almıştı. Yıllar boyunca kapalı kalan sınır hattı, iki ülkenin 2021 yılının sonlarından itibaren başlattığı temkinli ve yapıcı diplomatik temaslarla yeniden diyalog zeminine taşındı.
Diplomatik ivme kazanan süreç, 28 Nisan tarihinde Kars’ta gerçekleştirilen Türkiye–Ermenistan Ortak Çalışma Grubu toplantısıyla yeni bir aşamaya evrildi. Bu kapsamda taraflar, 1993’ten bu yana işlevsiz durumdaki Kars-Gümrü demiryolunun rehabilite edilmesi ve en kısa sürede faaliyete geçirilmesi için somut adımlar attı. Tarihi Kars-Gümrü-Tiflis demiryolu hattının yeniden açılması durumunda, bölge ekonomisine ve ticaretine büyük bir hareketlilik getirmesi öngörülüyor.
Öte yandan liderler düzeyindeki açıklamalar da normalleşme iradesini destekliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Eylül’de New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Erivan ile Ankara’nın ikili ilişkileri normalleştirme sürecinde kararlı bir ilerleme kaydettiğini vurgulamıştı. Aynı tarihlerde New York’ta bulunan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da Türkiye ile kara sınırının açılmasını ve demiryolu bağlantısının bir an önce kurulmasını dört gözle beklediklerini dile getirmişti.
