Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili tartışmalar sürerken, sistemlerin üçüncü bir ülkeye devredilmesi ihtimali yeniden gündeme geldi. Son dönemde özellikle BAE’nin adı öne çıkarken, Mekke Savunma İttifakı kapsamında değerlendirilen Pakistan ve Suudi Arabistan da olası adresler arasında bulunuyor.
Ancak mevcut durumda S-400’lerin hangi ülkeye devredileceğine ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Moskova’nın onayı gerekiyor
Tartışmanın seyrini değiştiren açıklama Rusya’dan geldi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye’nin S-400 sistemlerini başka bir ülkeye transfer edebilmesi için Rusya’nın resmî onayının gerektiğini açıkladı.
Bu açıklamayla birlikte S-400 tartışmasında yalnızca “Ankara sistemleri hangi ülkeye devretmek istiyor?” sorusu değil, “Moskova hangi ülkeye onay verecek?” sorusu da gündeme geldi.
BAE seçeneği öne çıkıyor
S-400’lerle ilgili son gelişmeleri değerlendiren Emekli Korgeneral Erdoğan Karakuş, BAE’nin muhtemel adresler arasında öne çıkabileceğini belirtti.
Karakuş, S-400’lerin devri için Rusya’nın izninin gerektiğine dikkat çekerek BAE’nin uygun seçeneklerden biri olabileceğini söyledi.
Ancak BAE’nin İsrail’le ilişkilerinin Moskova açısından dikkate alınabilecek bir unsur olduğunu belirten Karakuş, Rusya’nın İran’la yakın ilişkilerine de işaret etti.
Karakuş, BAE seçeneğine ilişkin değerlendirmesinde, “S-400’lerin satışı için muhakkak Rusların izin vermesi gerekiyor. BAE en uygun ülke gibi görünüyor. Ancak BAE’nin İsrail’le ilişkileri de Moskova açısından dikkate alınabilecek bir unsur.” ifadelerini kullandı.
Karakuş, Rusya’nın İran’la ilişkilerini hatırlatarak, “BAE’nin İsrail ile arası çok iyi. Ancak Rusların da İran ile arası çok iyi. Ruslar BAE’ye satışa yeşil ışık yakar mı bilemiyorum.” dedi.
Pakistan seçeneğinde Hindistan faktörü
Pakistan ihtimalini de değerlendiren Karakuş, bu seçeneğin Rusya-Hindistan ilişkileri nedeniyle daha karmaşık olduğunu ifade etti.
Rusya’nın Hindistan ile yakın ilişkilerine dikkat çeken Karakuş, Hindistan ile Pakistan arasındaki rekabetin de Moskova’nın kararında etkili olabileceğini söyledi.
Karakuş, “Pakistan seçeneği zor. Çünkü Rusya’nın Hindistan ile çok yakın ilişkileri var. Hindistan-Pakistan çekişmesi var. O nedenle Hindistan S-400’ün Pakistan’da olmasını istemeyeceği için Ruslar bu satışı kabul etmez.” değerlendirmesinde bulundu.
Suudi Arabistan da ihtimaller arasında
Karakuş, Suudi Arabistan’ın da S-400’lerin olası adresleri arasında değerlendirilebileceğini ancak bu seçeneğin de siyasi açıdan çeşitli sorunlar barındırdığını belirtti.
Böylece S-400’lerin geleceği açısından üç ülke öne çıkıyor: BAE, Pakistan ve Suudi Arabistan.
Ancak sistemlerin üçüncü bir ülkeye devredilip devredilmeyeceği ve olası bir devir gerçekleşmesi halinde hangi ülkenin adres olacağı konusunda nihai karar bulunmuyor. Sürecin en kritik unsurlarından biri ise Rusya’nın vereceği onay olacak.
