Vize almadan dünyanın birçok ülkesini seyahat etme hakkı tanıyan ve kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen hususi damgalı pasaportun özel hasatenelerde çalışan hekimler ve diş hekimlerine de verilmesi gündeme geldi.
Meclis'e sunulan kanun teklifiyle en az 15 yıl süreyle meslek kuruluşuna kayıtlı olan tabip, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılara belirli suçlardan soruşturma/kovuşturma altında olmamak şartıyla yeşil pasaport verilmesi öngörüldü.
Teklifin gerekçesinde şunlara vurgu yapıldı:
“5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14'üncü maddesinde, belirli kıdem ve statüdeki kamu görevlileri ile ihracatçılar ve belirli bir mesleki kıdeme sahip avukatlar gibi meslek mensuplarına hususi damgalı (yeşil) pasaport verilmesi öngörülmüştür. Ancak sağlık ve yaşam hakkının doğrudan koruyucusu ve uygulayıcısı olan hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar bakımından bu hak yalnızca kamuda 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan personelle sınırlı tutulmuştur. Kamuda sözleşmeli statüde çalışanlar ile serbest veya özel sağlık kuruluşlarında mesleğini icra eden sağlık meslek mensupları bu haktan tamamen mahrum bırakılmaktadır. Bu durum, kamu hizmeti niteliği taşıyan sağlık hizmetlerinin bütünlüğü ve Anayasa'nın kanun önünde eşitlik ilkesi (Madde 10) açısından ciddi bir hakkaniyetsizlik ve eşitsizlik doğurmaktadır.
“Günümüzde uluslararası bilimsel kongreler, ihtisas eğitimleri, klinik araştırmalar, cerrahi yenilikler, farmakolojik ve biyoteknolojik gelişmeler, yeni pandemilere hazırlık ile veteriner halk sağlığı alanındaki küresel toplantılara katılım; vize randevularında yaşanan yoğunluklar, keyfi ret kararları ve bürokratik gecikmeler nedeniyle büyük sekteye uğramaktadır. Vize engelleri nedeniyle uluslararası bilimsel platformlarda ülkemizi temsil edemeyen, bilgi ve teknoloji transferini zamanında gerçekleştiremeyen sağlık emekçileri mesleki ve akademik olarak izole edilmektedir.
“Bu Kanun Teklifi ile ilgili Kamu Kurumu niteliğindeki meslek birliklerine kayıtlı olarak kamu veya özel sektör ayrımı gözetilmeksizin mesleğinde en az 15 yıl fiili mesleki kıdeme sahip tıp doktorları, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılara hususi damgalı (yeşil) pasaport verilmesi amaçlanmaktadır. Böylelikle sağlık alanındaki mesleki temsil kabiliyeti güçlendirilecek, bilgiye ve bilimsel gelişmelere erişim hızlandırılacak, toplumun nitelikli ve evrensel standartlarda sağlık hizmeti alma hakkı doğrudan desteklenecektir.”
1. Devlet memurları ve kamu görevlileri
Kamu kurumlarında 1., 2. veya 3. derece kadrolarda çalışan devlet memurları ve benzeri kamu görevlileri.
Bu derecelerde görev yaparken emekli olanlar da haklarını korur.
2. Meclis ve hükümet üyeleri
Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri (milletvekilleri).
3. Belediye başkanları
Görevleri süresince büyükşehir, il veya ilçe belediye başkanları.
Derece kadro ile emekli olmuş eski belediye başkanları.
Devlet sporcusu statüsündeki sporcular (belirli şartlarla).
5. Belirli kamu bankası ve kurum çalışanları
Özelleştirilmeden önce yeşil pasaport hakkı olan kurumlarda çalışanlar (örneğin Türk Telekom, Ziraat Bankası, Halk Bankası vb.), belirli koşullarla.
6. İhracatçı iş insanları ve şirket yetkilileri
Belirli ihracat hacmine ulaşan şirket sahipleri/ortakları/çalışanlarına kanunla yeşil pasaport hakkı tanınmıştır.
Baroya en az 15 yıl kayıtlı avukatlar.
