Türkiye'nin gündemindeki fon soruşturmasına ilişkin yeni gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Soruşturmanın yanı sıra fonlara yatırım yapan vatandaşların paralarını nasıl geri alacağı da merak ediliyor.
Peki, fon krizinde yatırımcının parası nasıl geri ödenecek? Süreç nasıl işleyecek? Ekonomist Muhammet Bayram, CNN Türk canlı yayınında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Anapara mı, oluşan değer mi dikkate alınacak?
Bayram, fonda parası bulunan yatırımcıların öncelikle anaparalarının dikkate alınacağını belirterek, "100 lira yatırmışsınız, 10 milyon olmuş. Şimdi 100 lirayı mı geri alacaksınız, anaparanızı mı, yoksa 10 milyon lirayı mı? Anaparayı. Sayın Mehmet Şimşek'in 'Yatırımcıların meşru haklarını gözetiyoruz' sözünden ben bunu anlıyorum" ifadelerini kullandı.
Vatandaşın vergileriyle mi ödenecek?
Sosyal medyada, fon krizinde oluşan zararın vatandaşların ödediği vergilerle karşılanacağı yönünde değerlendirmeler yapıldığını belirten Bayram, bu iddianın doğru olmadığını söyledi.
Bayram, "Benim paralarımla, benim vergilerimle bunların parası mı ödenecek?' deniyor. Hayır" dedi.
Yatırımcılar tek tek belirlenecek
Tasfiye sürecinde yatırımcıların kim olduğunun ve fondaki paylarının Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtları üzerinden belirleneceğini anlatan Bayram, sürecin elektronik kayıtlar üzerinden yürütüleceğini ifade etti.
Bayram, TERA'da kimin hissesi bulunduğunun eşleştirileceğini ve böylece yatırımcı sayısının ortaya çıkacağını belirtti. TERA'nın tasfiye edilmesinin ardından tasfiye bakiyesinin belirleneceğini söyleyen Bayram, ortaya çıkan tutarın yatırımcılar arasında paylaştırılacağını ifade etti.
Fon varlıkları piyasa koşullarına göre nakde çevrilecek
Fonların sahip olduğu finansal varlıkların da tasfiye kapsamında değerlendirileceğini belirten Bayram, 18 fonun sahip olduğu hisselere dikkat çekti.
Hisselerin değerlerinin zaman içinde ciddi şekilde değişebileceğini ifade eden Bayram, finansal varlıkların piyasa koşulları, borsadaki değerleri ve likidite dikkate alınarak nakde çevrileceğini söyledi.
Bayram, hangi tarihteki değerlerin esas alınacağına ilişkin ise "15 Eylül'deki değeri mi dikkate alınacak yoksa 15 Eylül'den sonraki değeri mi? 15 Eylül'den sonraki değeri dikkate alınacak. Anaparaları açıklanmadı, ben de bilmiyorum" ifadelerini kullandı.
Tasfiye süresi 6 aya uzatıldı
Bayram, TERA'nın bazı gayrimenkullere de yöneldiğini belirterek Nişantaşı'ndaki bir otoparkı örnek gösterdi.
SPK tarafından belirlenen tasfiye takviminin 3 aydan 6 aya uzatıldığını aktaran Bayram, bunun gerekçesinin varlıkların piyasa koşulları nedeniyle düşük fiyattan satılmasının önüne geçmek olduğunu ifade etti.
Vatandaşın vergileriyle finanse edilmeyecek
Tasfiye sürecinde öncelikle varlıkların nakde çevrileceğini ve borçların ödeneceğini belirten Bayram, vergilerin de bu süreçte dikkate alınacağını söyledi.
Bayram, "Bütün varlıklar ödenir, borçlar ödenir. Bu gerçek hisse sahiplerinin borcundan önce devlet vergisini alır. Her zaman böyledir bu. Vergi alınacak, ondan sonra kalan para. Yani bu fona para yatırmayan vatandaşın ödediği vergilerle bunlar finanse edilmeyecek" dedi.
Yatırımcıya ödeme süreci nasıl işleyecek?
Bayram'ın aktardığı bilgilere göre yatırımcıların parasının geri ödenmesi süreci şu aşamalardan oluşacak:
Yatırımcı tespiti
Merkezi Kayıt Kuruluşu ve bankalar üzerinden yatırımcıların payları ile hesapları eşleştirilecek.
Fon varlıkları satılacak
Fonun sahip olduğu finansal varlıklar, piyasa koşulları ve likidite dikkate alınarak nakde çevrilecek.
Borçlar düşülecek
Fonun varsa borçları ile vergi ve diğer yükümlülükleri hesaplanacak ve tasfiye kapsamında düşülecek.
Net tasfiye değeri hesaplanacak
Tüm işlemlerin tamamlanmasının ardından yatırımcılara ödenecek net tutar ortaya çıkacak.
Para yatırımcıya ödenecek
Elde edilen nakit, yatırımcının fondaki pay oranına göre bireysel saklama hesabına aktarılacak.
