Türkiye'de diyabet vakalarındaki artış dikkat çekiyor. Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Klinik Sorumlusu Doç. Dr. Murat Akarsu, Uluslararası Diyabet Federasyonunun (IDF) 2025 verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 10 milyon kişinin diyabetle yaşadığını açıkladı. Bu kişilerin yaklaşık 4,37 milyonunun ise hastalığının farkında olmadığı belirtildi.
AA'da yer alan habere göre Dünya Diyabet Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Akarsu, diyabetin Türkiye'de giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini söyledi.
Türkiye'de diyabet oranı Avrupa ortalamasının üzerinde
Akarsu, 2010 yılında gerçekleştirilen TURDEP-II araştırmasında yetişkinlerde diyabet sıklığının yüzde 13,7 olarak belirlendiğini hatırlattı.
IDF'nin 2025 verilerine göre ise 20-79 yaş grubunda yaklaşık 10 milyon kişinin diyabetle yaşadığını belirten Akarsu, bu oranın yetişkin nüfusun yüzde 16-17'sine karşılık geldiğini ifade etti.
Avrupa Birliği ülkelerinde diyabet sıklığının ortalama yüzde 9,8 olduğunu kaydeden Akarsu, Türkiye'nin diyabet yükü yüksek ülkeler arasında bulunduğuna dikkat çekti.
Hareketsiz yaşam ve beslenme alışkanlıkları riski artırıyor
Diyabet vakalarındaki artışta yaşam biçimindeki değişikliklerin etkili olduğunu belirten Akarsu, masa başı çalışma, motorlu ulaşım, hazır gıda tüketimi ve fiziksel aktivitenin azalmasının metabolik riskleri artırdığını söyledi.
Özellikle beyaz ekmek, rafine un ürünleri, hamur işleri, şekerli içecekler ve paketli atıştırmalıkların tüketimindeki artışın diyabet riskini yükselttiğini vurguladı.
Akarsu, ekonomik koşulların, eğitim düzeyinin, çalışma şartlarının ve yaşanılan çevrenin de diyabet üzerinde etkili olduğunu ifade etti.
Diyabetle mücadele çocukluk çağında başlamalı
Diyabetin yalnızca ileri yaşlarda görülen bir hastalık olmadığını belirten Akarsu, özellikle tip 2 diyabetin ergenlik ve genç erişkinlik dönemlerinde de görülmeye başladığını söyledi.
Çocukluk çağı obezitesindeki artışa dikkat çeken Akarsu, ekran başında geçirilen sürenin artması, fiziksel aktivitenin azalması ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının çocuklarda diyabet riskini artırdığını kaydetti.
Akarsu, genç yaşta başlayan diyabetin uzun vadede böbrek, göz, sinir ve kalp-damar hastalıklarına yol açabileceğini belirterek şu uyarıda bulundu:
"Artık diyabeti yalnızca 50-60 yaşından sonra karşılaşacağımız bir hastalık olarak görmemeliyiz. Çocukluk çağından itibaren sağlıklı beslenme, hareketli yaşam ve kilo kontrolü alışkanlıkları kazandırılmalıdır. Diyabetle mücadele çocukluk çağında başlamalıdır."
4,37 milyon kişi diyabet hastası olduğunu bilmiyor
Tip 2 diyabetin uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebildiğini belirten Akarsu, bazı hastalarda rahatsızlığın göz muayenesi, böbrek fonksiyon testleri veya başka nedenlerle yapılan kan tetkikleri sırasında ortaya çıktığını anlattı.
IDF'nin 2025 verilerine göre Türkiye'de diyabetli yetişkinlerin yaklaşık yüzde 45,5'inin hastalığının farkında olmadığını belirten Akarsu, bu sayının yaklaşık 4,37 milyon kişiye karşılık geldiğini ifade etti.
Diyabetin belirtileri arasında şunlar bulunuyor:
-
Çok su içme ve ağız kuruluğu
Sık idrara çıkma
Açıklanamayan kilo kaybı
Halsizlik ve yorgunluk
Yaraların geç iyileşmesi
Akarsu, özellikle 40 yaş ve üzerindeki kişilerin, fazla kilolu bireylerin, ailesinde diyabet öyküsü bulunanların ve hipertansiyon hastalarının düzenli değerlendirmeden geçmesinin önem taşıdığını vurguladı.
Diyabet kalp krizi ve uzuv kaybına neden olabiliyor
Kontrol altına alınmayan diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı olmadığını belirten Akarsu, hastalığın birçok organı etkileyebildiğini söyledi.
Uzun süre yüksek seyreden kan şekerinin gözlerde görme kaybına, böbreklerde yetmezliğe ve sinir sisteminde hasara yol açabileceğini aktaran Akarsu, kalp krizi, inme, ayak yaraları ve bazı durumlarda uzuv kaybının da diyabetin ciddi sonuçları arasında bulunduğunu kaydetti.
Diyabet riski yaşam tarzı değişikliğiyle yüzde 58 azaltılabiliyor
Tip 2 diyabetin önlenmesinde sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kilo kontrolünün önemine dikkat çeken Akarsu, yüksek riskli bireylerde yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalığın gelişme riskinin yaklaşık yüzde 58 azaltılabildiğini bildirdi.
Bu kapsamda başlangıç vücut ağırlığının yüzde 7'sinin verilmesi ve haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılması öneriliyor.
Akarsu ayrıca sebze, baklagil ve tam tahıllı ürünlerin tüketilmesini, şekerli içecekler ile işlenmiş gıdaların azaltılmasını tavsiye etti.
Diyabet tedavisindeki teknolojik gelişmelere de değinen Akarsu, yeni nesil ilaçların yanı sıra sürekli glikoz ölçüm sistemleri ve yapay pankreas teknolojilerinin hastaların kan şekeri kontrolüne katkı sağladığını ifade etti.
