Amerika Birleşik Devletleri'nin İran havacılık sektörüne uyguladığı yeni yaptırımlar, Türk hava yolu şirketlerini de etkiledi. Türk Hava Yolları (THY), AJet ve Pegasus Hava Yolları, 21 Eylül tarihinden itibaren İran'a yönelik tüm uçuşlarını durdurma kararı aldı. Bu ani gelişme, Türkiye'nin turizm sektörü ve ülke ekonomisi üzerinde ciddi sonuçlar doğurması bekleniyor.
Her yıl hava yoluyla 2 milyondan fazla İranlı turistin Türkiye'ye geldiği biliniyor. Türkiye, Irak'ın ardından İranlıların en yoğun seyahat ettiği ikinci ülke konumundaydı. 2024'te 3,28 milyon, 2025'in ilk dokuz ayında ise 2,28 milyon İranlı ziyaretçi ağırlayan Türkiye için bu durum, büyük bir turist akışının kesilmesi anlamına geliyor. Bu kitlenin önemli bir kısmı seyahatlerinde hava yolunu tercih ediyordu.
Neden İran uçuşları durduruldu?
Kararın arkasında, ABD Hazine Bakanlığı'nın İran'ın havacılık sektörüne yönelik uygulamaya koyduğu kapsamlı kısıtlamalar yatıyor. ABD, 8 Eylül'de 27 İranlı havayolu şirketini yaptırım kapsamına almıştı. Konuya yakın kaynaklar, yaptırımların sadece doğrudan ABD üretimi olan Boeing uçaklarını değil, bünyesinde ABD menşeli parçalar barındırması nedeniyle Airbus tipi uçakların da İran'a uçmasını engellediğini belirtiyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 23 Eylül'de yaptığı açıklamada, "İran uçakları bir havalimanına indiğinde onlara yakıt veremezsiniz, iniş/yer hizmeti sunamazsınız, onlar adına bilet satamazsınız. Aksini yaparsanız dolar sisteminden çıkarılırsınız" uyarısında bulunmuştu.
Türk Hava Yolları yetkilileri ne dedi?
Cumhuriyet gazetesi muhabirinin Türk Hava Yolları İletişim Başkanı Yahya Üstün'e konuyla ilgili ulaşma çabası sonuçsuz kaldı. Üstün'ün, muhabirin sorusu üzerine iki kez "Müsait değilim, kapatıyorum" diyerek telefonu kapattığı ve bırakılan mesaja da dönüş yapmadığı aktarıldı. Middle East Eye'a konuşan bir THY yetkilisi ise, rezervasyon sistemlerinde Mart 2027'ye kadar İran'a yönelik herhangi bir seferin yer almadığını ve uçuşların bu tarihten sonra yeniden başlamasının da garantisi olmadığını ifade etti.
Türkiye ekonomisine etkisi ne olacak?
DHMİ 2025 raporuna göre, İran hattında 2024'te 20 bin 949, sonraki dönemde ise 18 bin 932 sefer yapılmıştı. Ağırlıklı olarak İstanbul, Sabiha Gökçen ve Ankara Esenboğa havalimanlarından Tahran, Meşhed, Tebriz, Şiraz ve İsfahan'a günde ortalama 50'nin üzerinde sefer düzenleniyordu. Bu durum, hem havayolu şirketleri hem de turizmle bağlantılı sektörler için büyük bir gelir kaybına yol açacak ve ülke ekonomisine yansımasının ağır olacağı belirtiliyor.
Bölgedeki diğer uçuşlar da etkilendi mi?
Bölgedeki hava trafiği sadece Türk şirketlerinin kararlarıyla değil, İran'ın kendi iç dinamikleriyle de etkilendi. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'na göre, İran da Tahran-Bağdat ve Tahran-Maskat uçuşlarını bu gece yarısından itibaren iptal etti. Bağdat ve Maskat havaalanlarının İran uçuşlarını kabul etmeyeceği gerekçesiyle alınan bu karar, Bağdat'a giden uçuşların Necef havaalanına yönlendirilmesi için görüşmeler yapıldığını ortaya koydu. Bu durum, bölgedeki hava ulaşımında genel bir belirsizlik ve aksaklık yaşandığını gösteriyor.
