Yotova, saldırıları uluslararası deniz hukukunun ağır ihlali olarak nitelendirirken, faillerin belirlenmesi için derhal soruşturma başlatılmasını istedi. Sofya yönetimi, Karadeniz’e kıyısı bulunan Türkiye, Rusya, Ukrayna, Romanya ve Gürcistan’la birlikte bölgesel güvenlik için müzakere çağrısı yaptı.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Ukrayna’daki savaşın Karadeniz’de deniz güvenliği ve serbest seyrüsefer açısından oluşturduğu risklerin ele alındığı Ulusal Güvenlik Konseyi Toplantısı’nın ardından açıklamalarda bulundu.
Yotova, Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamındaki askeri faaliyetlerin yoğunlaşmasının Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliğini ve serbest seyrüseferi tehdit ettiğini belirtti.
Ulusal Güvenlik Konseyi’nin Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıları “uluslararası deniz hukukunun ağır ihlali” olarak kınadığını belirten Yotova, saldırıların arkasındaki faillerin ortaya çıkarılması için vakit kaybetmeden soruşturma yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Bulgaristan’dan 6 ülkeye müzakere çağrısı
Yotova, toplantıda Bulgaristan’ın yasama ve yürütme organlarına sunulmak üzere bir dizi öneri üzerinde uzlaşı sağlandığını açıkladı. Bu önerilerin başında, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların önlenmesi ve deniz güvenliğinin güçlendirilmesi geliyor.
Bulgaristan’ın bu kapsamda Türkiye ve Romanya ile acil istişarelerde bulunmasının planlandığını belirten Yotova, Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkeler arasında doğrudan müzakerelerin yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Yotova, Rusya, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya, Gürcistan ve Türkiye’nin bir araya gelerek Karadeniz’in güvenliği konusunda uzlaşı araması gerektiğini belirterek, Bulgaristan’ın bu süreçte aktif rol üstlenmesi çağrısında bulundu.
Sofya yönetimi ayrıca Avrupa Birliği’ne, Karadeniz stratejisi kapsamında serbest ve güvenli seyrüseferi güvence altına alacak bir çerçeve mekanizması oluşturulmasını önermeye hazırlanıyor.
NATO ve AB ile güvenlik adımı
Bulgaristan’ın hazırladığı öneriler arasında deniz güvenliği için keşif ve gözetleme faaliyetlerinde insansız hava sistemlerinden daha etkin yararlanılması ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması da bulunuyor.
Yotova, NATO ve Avrupa Birliği ile yakın işbirliği içerisinde anti-İHA sistemlerinin tedarik edilmesi ve stratejik tesislerin güvenliğinin güçlendirilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Bulgaristan’ın NATO’nun Eastern Sentry (Doğu Gözcüsü) faaliyeti kapsamında müttefik ülkelerden Karadeniz’in güvenliğine yönelik katkılarını artırmalarını talep edebileceğini belirten Yotova, bölgedeki güvenlik risklerinin ortak mekanizmalarla ele alınması gerektiğini vurguladı.
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise toplantının ardından yaptığı açıklamada, mevcut durumda ülkesinin ulusal güvenliğine yönelik doğrudan bir tehdit bulunmadığını ancak risklerin devam ettiğini söyledi.
Radev, Bulgaristan’ın Türkiye ve Romanya ile ABD’nin desteğiyle saldırıların meydana geldiği bölgenin incelenmesini önereceğini açıkladı. Özellikle halen su üzerinde bulunan gemide detaylı inceleme yapılacağını belirten Radev, İHA parçaları ve saldırının niteliğini ortaya çıkarabilecek diğer izlerin araştırılacağını ifade etti.
Ne olmuştu?
Bulgaristan’ın Karadeniz açıklarında 6 Ekim’de iki ticari gemi İHA saldırısına uğramıştı.
Togo bayraklı ALFA WATAN, saldırının ardından batarken, Palau bayraklı Able adlı gemide yangın çıkmıştı. Gemide bulunan 18 kişilik mürettebat tahliye edilmişti.
Saldırıların ardından Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Ulusal Güvenlik Konseyi’ni olağanüstü toplantıya çağırmıştı.
Erdoğan ve Putin görüştü
Karadeniz’de gerilimin yükseldiği dönemde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre görüşmede Türkiye-Rusya ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.
Erdoğan, görüşmede Karadeniz’de seyrüsefer emniyetinin sağlanmasına yönelik çalışmaların önemine dikkat çekti. Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna arasında doğrudan temasların yeniden başlatılmasına yönelik çabalara katkı sunmaya hazır olduğunu belirtti.
Erdoğan ayrıca Putin’in doğum gününü ve Rus liderin partisinin Duma seçimlerindeki başarısını kutladı.
