Baharatların yalnızca yemeklere lezzet katmadığını belirten Prof. Dr. Muhammed Keskin, farklı baharatları sağlık açısından değerlendirdi. Karabiber, zencefil, tarçın, kekik, safran, zerdeçal ve sumak gibi sık kullanılan baharatları tek tek puanlayan Keskin, en yüksek puanı 9,5 ile safrana, 9'ar puanı ise Seylan tarçını, kekik, zerdeçal ve sumağa verdi. Keskin, hiçbir baharata 10 üzerinden 10 puan vermezken, "En faydalı olanın bile aşırı tüketimde ufak tefek riskleri var" diyerek ölçülü tüketimin önemine dikkat çekti.

KARABİBER

Prof. Dr. Muhammed Keskin, baharatları değerlendirdiği videosunda farklı baharatların öne çıkan özelliklerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı. Keskin'in değerlendirmesinde karabiber 10 üzerinden 8 puan aldı. Karabiberin aktif maddesinin piperin olduğunu belirten Keskin, baharatın özellikle B grubu vitaminler ve zerdeçalın emilimini artırabildiğini söyledi. Güçlü bir antioksidan olduğunu ve bağırsak sağlığını desteklediğini ifade eden Keskin, fazla tüketimin ise mideyi yorabileceğini, reflü ve gastrit şikayetlerine yol açabileceğini belirtti.

ZENCEFİL

Zencefil ise 8,5 puan aldı. Aktif maddesinin gingerol olduğunu belirten Keskin, zencefilin özellikle bağırsak sağlığı ve spor sonrası kasların toparlanması açısından öne çıktığını söyledi. Mide bulantısını azaltıcı özelliğine de dikkat çeken Keskin, hamileliğe bağlı mide bulantısı, kemoterapi sürecinde yaşanan bulantı ve taşıt tutması gibi durumlarda zencefilin faydalı olabileceğini ifade etti. Zencefilin hücre hasarını önlemeye ve kas ağrılarını hafifletmeye yardımcı olabileceğini söyleyen Keskin, fazla tüketimde kanı sulandırabileceği ve vücudu uyarabileceği gerekçesiyle puan kırdığını belirtti. Kalp hastalarında nadiren nabız ve tansiyon değerlerini artırabileceği uyarısında da bulundu.

SEYLAN VE ÇİN TARÇINI

Tarçını iki farklı gruba ayıran Keskin, Seylan tarçınına 10 üzerinden 9, Çin tarçınına ise daha temkinli yaklaşılması gerektiğini söyledi. Çin tarçınında bulunan kumarol nedeniyle kan sulandırıcı etkinin söz konusu olabileceğini belirten Keskin, Seylan tarçınının yemeklerle birlikte tüketildiğinde kan şekeri dalgalanmalarının önlenmesine ve insülin duyarlılığının desteklenmesine yardımcı olabileceğini ifade etti.

Ancak tarçının da fazla tüketilmemesi gerektiğini belirten Keskin, aşırı tüketimin kan sulandırıcı etkiyi artırabileceğini ve kan şekerinin düşmesine bağlı belirtilere yol açabileceğini söyledi.

BİBERİYE

Biberiye 7,5 puan alırken, Keskin bu baharatın özellikle bilişsel fonksiyonlar ve antioksidan özellikleriyle öne çıktığını belirtti. Etlerin biberiye ile birlikte pişirilmesinin, yüksek sıcaklıkta pişirme sırasında oluşabilen bazı bileşiklerin oluşturduğu riskleri azaltabileceğini ifade eden Keskin, biberiyenin bazı kalp hastalarında nabız ve tansiyon değerlerini artırabileceğini söyledi.

Pul bibere 7 puan veren Keskin, baharatın içerdiği kapsaisin nedeniyle öne çıktığını söyledi. Acı tüketiminin kalp sağlığı açısından faydalı olabileceğini belirten Keskin, pul biberin aynı zamanda antimikrobiyal özelliklere sahip olduğunu ifade etti.

KİMYON

Kimyon ise 10 üzerinden 6,5 puan aldı. Kimyonun özellikle sindirim sistemi açısından faydalı olduğunu belirten Keskin, et ve ciğer gibi sindirimi zor yiyeceklerle birlikte tüketildiğinde sindirimi kolaylaştırabileceğini söyledi. Gaz ve şişkinlik gibi şikayetleri azaltabileceğini ifade eden Keskin, bir çay kaşığı kimyonun günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 15'ini karşılayabileceğini belirtti. Ancak kimyondaki demirin bitkisel kaynaklı olduğunu da özellikle vurguladı.

KARANFİL

Karanfile 7,5 puan veren Keskin, bu baharatın antioksidan ve antibakteriyel özelliklerine dikkat çekti. Karanfilin ağrı azaltıcı ve mide bulantısını hafifletici özellikleri bulunduğunu söyleyen Keskin, yemeklerden sonra tüketilmesinin ağız kokusunu azaltabileceğini ifade etti. Diş ağrısında geçmişten bu yana karanfil kullanılmasının da ağrı kesici özelliğiyle ilişkili olduğunu belirtti.

Keskin'in en yüksek puan verdiği baharatlardan biri kekik oldu. Kekik 10 üzerinden 9 puan aldı. Kekiğin karvakrol ve timol içerdiğini belirten Keskin, bu bileşenlerin antiviral, antifungal ve antibakteriyel özellikleriyle öne çıktığını söyledi. Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı kekiğin destekleyici olabileceğini belirten Keskin, yemek ve çorbalara kekik eklenmesini önerdi.

Köfte harcını ise ev yapımı ve marketten alınan olmak üzere ikiye ayırdı. Evde hazırlanan köfte harcına 10 üzerinden 8 veren Keskin, marketten alınanlara ise 4 puan verdi. Bunun nedenini ürünlerin içeriğinin her zaman doğal olmayabilmesiyle açıklayan Keskin, bazı hazır karışımlarda monosodyum glutamat bulunabildiğini söyledi.

İsot 8 puan aldı. İsotun pul biberden farklı olarak fermantasyon sürecinden geçtiğini belirten Keskin, bu nedenle bağırsak sağlığı açısından destekleyici özellik taşıyabileceğini söyledi. Kapsaisin içeriği nedeniyle pul biberde bulunan faydaların isot için de geçerli olduğunu ifade etti.

Ancak isot konusunda önemli bir uyarıda bulunan Keskin, özellikle açıkta ve uygun olmayan koşullarda bekletilen ürünlerde aflatoksin ve okratoksin gibi toksinlerle ilgili riskler bulunabileceğini söyledi. Bu nedenle isot alınacaksa paketli ürünlerin tercih edilmesini önerdi.

NANE

Nane de 10 üzerinden 8,5 puan aldı. Nanenin aktif bileşenlerinden mentole dikkat çeken Keskin, özellikle irritabl bağırsak sendromunda rahatlatıcı etkisinin olabileceğini belirtti. Nanenin bronşların genişlemesine yardımcı olabileceğini de ifade eden Keskin, mide bulantısı ve yemek sonrası şişkinlik gibi durumlarda nanenin tercih edilebileceğini söyledi.

Baharatlar arasında en yüksek puanı safran aldı. Safran 10 üzerinden 9,5 puanla listenin zirvesine yerleşti. Safranın piyasada çok sayıda taklidinin bulunması nedeniyle güvenilirliği konusunda sorun yaşanabileceğini belirten Keskin, buna rağmen baharatın sağlık açısından dikkat çekici özelliklere sahip olduğunu söyledi.

Safranı "ruh sağlığı" açısından öne çıkaran Keskin, hafif ve orta düzeyde depresyon üzerinde etkili olabileceğini ifade etti ancak bunun ilaç tedavisinin yerine geçmediğini özellikle vurguladı. Safranın aynı zamanda güçlü bir antioksidan olduğunu belirten Keskin, beyin sağlığı ve antioksidan kapasitesi üzerine çalışmalar bulunduğunu söyledi.

ZERDEÇAL

Zerdeçal da 9 puan alan baharatlardan biri oldu. Zerdeçalın içerdiği kurkumin sayesinde güçlü antiinflamatuar özelliklere sahip olduğunu belirten Keskin, baharatın antikanser özellikleriyle ilişkilendirildiğini ve kronik inflamatuar hastalıklar, Alzheimer ve kalp sağlığı açısından destekleyici olabileceğini ifade etti.

Ancak zerdeçalın kan sulandırıcı etkisine dikkat çeken Keskin, özellikle kan sulandırıcı veya bazı ritim ilaçlarını kullananların yoğun zerdeçal tüketimi konusunda dikkatli olması gerektiğini söyledi.

MAHLEP

Mahlep 6,5 puan alırken, Keskin bu baharatın kumarin türevleri içerdiğini ve kan sulandırıcı etkiye sahip olabileceğini belirtti. Bu nedenle kan sulandırıcı ilaç kullananların mahlebi sık tüketmesini önermediğini ifade eden Keskin, mahlebin geleneksel olarak solunum yolları ve bağırsak sağlığı için kullanıldığını söyledi. Mahlebin ayrıca oleik asit ve antioksidanlar içerdiğini belirtti.

Listenin son bölümünde yer alan sumak ise 10 üzerinden 9 puan aldı. Sumak, Keskin'in değerlendirmesine göre antioksidan kapasitesi en yüksek baharatlardan biri olarak öne çıktı. Kan şekerinin dengelenmesine ve kas ağrılarının azaltılmasına yardımcı olabileceğini belirten Keskin, sumakta kalp sağlığını destekleyen antosiyaninlerin bulunduğunu söyledi.

Sumakla ilgili belirgin bir risk görmediğini ifade eden Keskin, baharatın yalnızca soğanla birlikte servis edilmesinin yeterli olmadığını ve daha sık tüketilebileceğini dile getirdi. Sumak için antibakteriyel özelliklerden de söz eden Keskin, ancak bunun antibiyotiklerin yerine geçmediğini özellikle vurguladı.