Atlas Okyanusu'nda bir yolcu gemisinde ortaya çıkan hantavirüs vakaları, dünya genelinde endişe yarattı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından paylaşılan verilere göre, olayla bağlantılı 3 ölüm doğrulanırken, 8 şüpheli vaka tespit edildi. Arjantin'den Cabo Verde'ye seyreden gemide yaşanan gelişmeler, "Hantavirüs nedir, insandan insana bulaşır mı, ölümcül mü?" gibi soruları gündeme taşıdı. Uzmanlar, kemirgen temasıyla bulaşan bu virüsün nadir durumlarda ciddi solunum yetmezliğine yol açabileceğine dikkat çekiyor.
İLK VAKALAR GEMİDE GÖRÜLDÜ
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Atlas Okyanusu'nun güneyinde Arjantin'den Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye giden bir yolcu gemisinde patlak veren hantavirüs vakalarını yakından takip ediyor. Küresel nüfus için "düşük riskli" olarak değerlendirilen virüsün genom dizileme çalışmaları devam ediyor.
RUHİ ÇENET O GEMİDE SEYAHAT ETMİŞTİ
Ünlü isim Ruhi Çenet, hantavirüs nedeniyle hayatını kaybedenlerin olduğu gemide günlerce seyahat ettiğini açıkladı. Çenet, "Bir aylık okyanus yolculuğumda çok kötü şeyler oldu!" diyerek yaşadıklarını anlattı. Yaklaşık 1 ay süren gemi yolculuğu sırasında bir yolcunun hayatını kaybetmesi üzerine başlangıçta bunun okyanus koşullarından kaynaklandığını düşündüğünü, ancak durumun beklenenden çok daha kötü olduğunu belirtti.
Gemiden 24. günde indiğini belirten Çenet, geminin son varış noktasına 11 gün daha devam ettiğini söyledi. Kendi ayrılmasının ardından vefat eden yolcunun eşinin de hayatını kaybettiğini ifade eden Çenet, "Onun ardından üçüncü kişi de ölünce, gemide tedavisi olmayan ve kemirgenlerden bulaşan Hantavirüs olduğu belirlendi" dedi. İlk ölen yolcunun da bu sebeple vefat ettiğini, geminin doktorunun da hastalıktan dolayı yaşam mücadelesi verdiğini ekledi.
RUHİ ÇENET SAĞLIK DURUMU NASIL?
Sağlık durumu hakkında bilgi veren Ruhi Çenet, takipçilerine teşekkür ederek, "Çok ucuz kurtuldum ama aklım hâlâ orada. Gerekli kan testlerini yaptırdım" ifadelerini kullandı.
HANTAVİRÜS NEDİR?
Bunyaviridae ailesinden bir RNA virüsü olan Hantavirüs, ilk kez izole edildiği Güney Kore'deki Hantaan Nehri'nden adını almaktadır. Virüsün neden olduğu Kanamalı Ateşle Seyreden Renal Sendrom (HFRS) genellikle Asya ve Avrupa kıtasında görülürken, Hantavirus Pulmoner Sendrom (HPS)'a yol açan tipi daha çok Amerika kıtasında yaygındır.
HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, insanlar genellikle enfeksiyonu fare ve sıçan gibi kemirgenlerle, özellikle de idrarları, dışkıları ve tükürükleri ile temas yoluyla kapmaktadır. Fareler ve diğer bazı kemirgenler hantavirüs taşıyıcısıdır ve özellikle kırsal bölgelerde ve şehirlerde insanlar için ciddi tehlike oluştururlar. Virüs dünyada da oldukça yaygındır.
Kemirgenlerde kronik ve asemptomatik bir enfeksiyon gelişir. Viremi sonucunda virüsler en yoğun olarak hayvanın dalak, böbrek ve özellikle akciğerlerinde yerleşir. Virüsü taşıyan asemptomatik kemiricilerin idrarı, dışkısı ve salgıları çevreyi ve ortam havasını enfekte edebilir.
İnsana bulaşma yolu, özellikle enfekte kemirgenlerin virüs bulaşmış çıkartılarının solunması yoluyla olduğu düşünülmektedir. Kemirgenin insanı ısırmasıyla virüs geçişi çok nadirdir. Hantavirüs temasla insandan insana geçmez. Kemirgenlerin çıkartılarıyla kirlenmiş yiyeceklerle bulaşıp bulaşmadığı ise, virüsün mide asidine dirençsiz olması nedeniyle şüphelidir.
Yapılan araştırmalar, virüsün kan transfüzyonu yoluyla da geçmediğini göstermiştir. Hantavirüsler çiftlik hayvanları (inek, tavuk vb.) veya evcil hayvanlar (kedi, köpek vb.) tarafından taşınmazlar. Ancak bu hayvanlar kemiricilerle temas halindeyseler, onların çıkartılarını taşıyarak aracılık yapabilirler.
HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hantavirüs enfeksiyonları, damar çeperlerinin hasar gördüğü viral bir hastalıktır. Damar geçirgenliğinin artması ve trombositopeni sonucu hemorajik (kanamalı) belirtilerle seyredebilir. Hastalık, hipertansiyon, akciğer ödemi, böbrek yetmezliği ve şoka kadar gidebilen ölümcül bir tabloya yol açabilir.
Erken belirtiler: Yorgunluk, ateş, kalça, sırt, omuz gibi büyük kas gruplarında ağrı. Ayrıca baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, ishal, kusma, bulantı gibi spesifik olmayan semptomlar da görülebilir.
Geç belirtiler: Hastalığın başlangıcından 4-10 gün sonra Hantavirüs Pulmoner Sendromu tablosu gelişir. Akciğer ödemi ve buna bağlı olarak öksürük, nefes darlığı gibi geç bulgular ortaya çıkar. HFRS sendromu gelişmişse, oligüri (idrar miktarında azalma) ve böbrek yetmezliği gelişir. Nadiren geç tablo olarak kulak ağrısı, boğaz ağrısı gibi belirtiler de görülebilir.
HANTAVİRÜS TEDAVİSİ VAR MI?
Hantavirüs enfeksiyonları için günümüzde henüz geliştirilmiş özel bir aşı veya virüse doğrudan etki eden kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenle tıbbi müdahale, temel olarak hastanın hayati fonksiyonlarını korumaya yönelik "destek tedavisi" üzerine kuruludur. Hastalığın seyrettiği tabloya göre uygulanan yöntemler şunlardır:
Akciğer Tutulumunda (HPS): Erken müdahale kritik öneme sahiptir. Hastalar yoğun bakım ortamında oksijen desteğine alınır ve gerekirse solunum cihazına (entübasyon) bağlanır. Kan basıncını dengede tutmak için sıvı takviyesi yapılır.
Böbrek Tutulumunda (HFRS): Böbrek yetmezliği gelişen vakalarda diyaliz uygulaması hayat kurtarıcı bir rol oynar.
İlaç Çalışmaları: Henüz kesinliği kanıtlanmamış olsa da, bazı araştırmalar antiviral ilaçların hastalığın hayati riskini azaltabileceğine dair bulgular sunmaktadır.
