CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, nohutta üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkına, artan ithalata ve yükselen maliyetlere dikkat çekti. Gürer, yanlış tarım politikalarının Türkiye’yi bakliyatta da ithalata bağımlı hale getirdiğini söyledi.

Üreticide 28-42 lira, rafta 120-170 lira

Nohut fiyatlarının bölge ve kaliteye göre değiştiğini belirten Gürer, üreticinin elinden çıkan ürün ile market rafındaki fiyat arasında büyük fark bulunduğunu söyledi. Türkiye’de nohut ithalatının son beş yılda yaklaşık dört kat arttığını belirten Gürer, 2025 yılında 330 bin 737 ton nohut için 262 milyon 123 bin dolar, 2026’nın ilk yarısında ise 132 bin 334 ton için 94 milyon 860 bin dolar ödendiğini kaydetti.

Gürer, “Fiyat kaliteye göre şu anda değişiyor. Ülkemizde farklı bölgelerde 28 lira ile 42 lira arasında kilo fiyatıyla nohut satışı gerçekleşiyor. Üreticiden çıktıktan sonra rafa gidiyor. 120 lira ile 170 lira arasında kilo fiyatı değişen nohut satışı var” diye konuştu.

“Üreten kazanamıyor. Tüketici nohut almakta zorlanıyor. Fiyat dengesizliği emekli, asgari ücretli için alımı güçleşen ürünler arasında” diyen Gürer, fiyat farkının üretici ve tüketiciyi karşı karşıya bıraktığını söyledi.

Girdi maliyetleri üçe katlandı

Nohut üretiminde girdi maliyetlerinin hızla yükseldiğini belirten Gürer, 2026 yılında tohumun 65 bin, ilacın 35 bin liraya çıktığını, nohudun tonunun ise 32 bin 100 liradan satıldığını söyledi. Yerköy’de görüştüğü üretici Sancak Yılmaz’ın “Girdi maliyetleri üçe katladı. Hâlâ nohutu 32 liradan satamıyoruz. Biz bu işi nasıl sürdüreceğiz?” dediğini aktardı.

“TMO çiftçinin yanında durmalı”

Gürer, TMO’nun çiftçinin yanında durarak nohudu girdi maliyetlerini karşılayacak makul bir fiyatla alması gerektiğini söyledi. Üreticinin para kazanamadığı için ürün desenini değiştirdiğini belirten Gürer, bunun nohut üretimini gerilettiğini ifade etti.

“Nohutumuz ithal, fasulyemiz ithal, mercimeğimiz ithal”

Türkiye’nin temel bakliyat ürünlerinde ithalata bağımlı hale gelmesini eleştiren Gürer, “Nohutumuz ithal, fasulyemiz ithal, mercimeğimiz ithal. Baklagillerde dahi ithale mecbur kalmamızın nedeni yanlış tarım politikaları” ifadelerini kullandı. Üretim planlaması yapılması ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini belirtti.

“Üreten kazanmıyor, tüketen pahalıya alıyor”

Gürer, marketlerde nohudun kalite ve markaya göre 120-170 liradan satıldığını belirterek, “Üretenin kazanmadığı, tüketenin pahalı ürün aldığı ve en yoğun tükettiğimiz baklagillerde dahi sorunun oluştuğu bir süreçteyiz” dedi.

“TMO mercimek alımında geç kaldı”

TMO’nun 2026 dönemi natürel yeşil mercimek alım fiyatını ton başına 32 bin lira olarak belirlemesini olumlu ancak geç bulan Gürer, alımların 31 Ağustos’ta başlayacağını söyledi. Yeşil mercimekte 2020-2026 döneminde 541 bin 63 ton ithalat yapıldığını ve yaklaşık 470,5 milyon dolar ödendiğini aktaran Gürer, çiftçinin mercimeğini 21-22 liradan tüccara sattığını belirterek, “TMO bu alımı mercimek hasadı başlamadan önce duyurmalıydı. Yine kazanan çiftçi olmayacaktır” dedi.