Elsie Eiler her sabah küçük bir işletmenin kapısını açar, ışıkları yakar ve tabureleri indirir. Burası ABD'nin Nebraska eyaletinde, Monowi adında bir kasaba. Kapıyı açan kadın, kasabanın tek sakini. Başkan, sekreter ve kütüphaneci de o.

Elsie 1933 doğumlu. Eşi Rudy 2004'te vefat ettikten sonra Monowi'de yalnız kaldı. O günden beri burada yaşayan tek insan odur. Amerika'nın en küçük belediyesi olan Monowi'nin nüfusu bir. Guinness Dünya Rekorları, geçen yıl hikâyesini yeniden haber yaptı.

Monowi'de her yıl bir belediye seçimi düzenleniyor. Tek seçmen sandığa gidiyor. Oy pusulasında yalnızca bir isim var ve sonuç baştan belli. Elsie kendisine oy veriyor ve kazanıyor.

Başkanlık görevi kâğıt üzerinde duruyor. Yönettiği bütçe yılda birkaç yüz dolar ve bu para üç sokak lambasını yakmaya yetiyor. Kasaba, demiryolu buraya uzandığında 1900'lerin başında kuruldu ve otuzlu yıllarda nüfusu yüz elli kişiye kadar yükseldi. Sonrasında, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından, ovadaki bütün küçük çiftçi kasabaları gibi yavaş yavaş boşalmaya başladı. Önce dükkânlar kapandı, ardından okul ve en son posta ofisi. Yüz elli kişiden bire inmesi neredeyse bir asır sürdü.

Ruhsatı kendine veren tek kadın

Elsie'nin işletmesinin her yıl ruhsatını yenilemesi gerekiyor. İşte burada işler tuhaflaşıyor çünkü başvuruyu yapan da, başvuruyu inceleyen de aynı kişi.

Bunu kendisi şöyle ifade ediyor: "Başvurumu yapıyorum, kâğıdı sekretere gönderiyorlar. Ben de sekreter olarak alıyorum ve sonra yazman olarak imzalıyorum." Tek bir kadın, büyük bir bürokrasinin tüm masalarında dönüp duruyor.

Sabah dokuzda kapı açılıyor ve akşama kadar yabancılar geliyor

Monowi Tavern haftada altı gün açık, pazartesileri kapalı. Sabah dokuzdan akşam dokuza, bazen daha geç saatlere kadar Elsie işinin başında olur. Ortalama bir günde elli civarında insan içeri giriyor. Hepsi yabancı ve farklı yerlerden gelmiş. Yıllar içinde elli eyaletin tamamından ve kırktan fazla ülkeden insanlar bu küçük yerin kapısını çalmış.

Gelenler bir hamburger sipariş ediyor, bir şeyler içiyor ve biraz sohbet ediyor. Çoğu, nüfusu bir olan kasabayı gazetede ya da internette okuyup merak ettiği için yola çıkmış. Elsie, gençliğinde 19 yaşındayken Kansas City'de havayolu sektöründe kısa bir süre çalıştıktan sonra Monowi'ye dönmüş ve bir daha gitmemiş. İşletmesini onlarca yıldır o sürdürüyor.

Rudy gitti ama beş bin kitabı kaldı

Rudy hayattayken kitap toplardı. Öldükten bir yıl sonra Elsie, eşinin koleksiyonundan küçük bir kütüphane kurdu ve adını Rudy's Library koydu. Eskiden kömür deposu olarak kullanılan bir kulübeye yaklaşık beş bin kitap yerleştirdi.

Kapısında kilit yok. Gelen istediği kitabı alıyor, okuyup geri getiriyor. Onur sistemiyle çalışıyor ve Elsie kimseyi kontrol etmiyor. Kütüphaneyi açık tutuyor ama başında durmuyor.

Doksanlı yaşlarında hâlâ tezgâhın arkasında. Neden hâlâ orada olduğunu soranlara verdiği cevap basit: "Burada kalmak zorunda değilim. Burada olmak istiyorum."