Türkiye'nin yeşil dönüşüm politikalarında yeni dönem başlıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla hazırlanan "Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030)" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 10 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Genelgeyle kamu kurumları ve özel sektörün önümüzdeki beş yıllık dönemde yürüteceği çalışmaların çerçevesi belirlenirken, planın koordinasyon görevi Ticaret Bakanlığına verildi.
Yeşil ve dijital dönüşüm birlikte ele alınacak
Yeni eylem planı, 2021 yılında yürürlüğe giren Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın güncellenmiş hâli olarak hazırlandı. Küresel ve bölgesel gelişmeler ile Türkiye'nin yeşil dönüşüm alanındaki güncel politika ve öncelikleri dikkate alınarak oluşturulan planın hazırlık sürecinde kamu kurumlarının yanı sıra özel sektör paydaşlarının da katkısı alındı.
2026-2030 dönemini kapsayan yeni planda, yeşil ve dijital dönüşümün birlikte ele alındığı "ikiz dönüşüm" yaklaşımı esas alındı.
Genelgede, iklim değişikliği, sanayileşme, nüfus artışı ve savaşlar gibi küresel gelişmelerin doğal kaynaklar üzerindeki etkilerine dikkat çekildi. Karbon fiyatlandırması, döngüsel ekonomi, yeşil teknolojiler ve sanayinin karbonsuzlaştırılması gibi alanların artık yalnızca çevre politikalarını değil, sanayi, ticaret, yatırım ve rekabetçilik politikalarını da doğrudan etkilediği belirtildi.
2053 net sıfır emisyon hedefi öne çıktı
Yeni eylem planının temel dayanaklarından biri Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi oldu. Bu doğrultuda iklim mevzuatının ve karbon fiyatlandırma altyapısının geliştirilmesi, sanayide yeşil dönüşümün desteklenmesi, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması ve döngüsel ekonomiye geçişin hızlandırılması hedefleniyor.
Sürdürülebilir üretim uygulamalarının yaygınlaştırılması da planın öncelikli başlıkları arasında yer alıyor.
Genelgede ayrıca Türkiye ekonomisinin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi ve Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği kapsamında devam eden ekonomik bütünleşmenin ileriye taşınması hedefleri vurgulandı.
Koordinasyon Ticaret Bakanlığında olacak
Eylem Planı'nın uygulanması ve kurumlar arasındaki koordinasyon Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülecek. Plan kapsamında oluşturulan Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu da çalışmalarını sürdürecek.
Çalışma grubuna Ticaret Bakanı veya görevlendireceği bakan yardımcısı başkanlık edecek. Grubun içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Dışişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Hazine ve Maliye, İçişleri, Kültür ve Turizm, Millî Eğitim, Sanayi ve Teknoloji, Tarım ve Orman ile Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının ilgili bakan yardımcıları yer alacak.
Ayrıca Strateji ve Bütçe Başkan Yardımcısı, Yatırım ve Finans Ofisi Başkan Yardımcısı ve Yükseköğretim Kurulu Başkan Vekili de çalışma grubuna katılacak.
Kamu kurumları her yıl rapor sunacak
Genelge kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına yıllık raporlama yükümlülüğü getirildi. Kurumlar, sorumlu oldukları eylemlere ilişkin gelişme raporlarını her yıl Ticaret Bakanlığına gönderecek.
Eylem Planı'nın uygulanma süreci ise Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu tarafından takip edilecek. Grup, kurumların çalışmalarını izleyecek, gelişmeleri değerlendirecek ve ihtiyaç duyulan koordinasyonu sağlayacak.
Yeni eylem planı Ticaret Bakanlığının sitesinde yayımlanacak
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, 2026-2030 dönemini kapsayan yeni eylem planının Ticaret Bakanlığının resmi internet sitesi üzerinden yayımlanacağı belirtildi.
Hatırlanacağı üzere 16 Temmuz 2021'de yayımlanan ilk Yeşil Mutabakat Eylem Planı, sınırda karbon düzenlemelerinden yeşil finansmana, sürdürülebilir tarımdan temiz enerjiye kadar 9 ana başlık altında toplam 81 eylem içeriyordu.
Yeni plan ise değişen küresel koşullar ve Türkiye'nin güncellenen politika öncelikleri doğrultusunda hazırlandı. 2026-2030 döneminde uygulanacak eylemlerin ayrıntıları Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanacak planla birlikte netleşecek.
