Yapay zeka tarafından üretilen müziklerin hızla yayılması, müzik sektöründe sanatçı emeği ve listelerde rekabet konusunda yeni bir tartışma başlattı. Avustralya, tamamen yapay zeka ile oluşturulan parçaların resmi müzik listelerinde yer almasının önüne geçen ilk önemli düzenlemelerden birini hayata geçirdi. ARIA'nın güncellediği Charts Code of Practice, yapay zekanın müzik üretimindeki rolünü açık biçimde sınırlıyor.
Listelere giremeyecek
ARIA'nın açıklamasına göre, tamamen yapay zeka tarafından oluşturulan kayıtlar ARIA listelerinde yer alamayacak. Yeni kurallar, 31 Ağustos 2026 tarihli listeden itibaren uygulanacak. Yapay zekanın yaratıcı unsurların tamamını veya temel bölümünü oluşturduğu; örneğin yapay zeka tarafından üretilmiş ana vokal, önemli bir enstrüman performansı veya tamamen komutla oluşturulan müzikler uygun kabul edilmeyecek.
Buna karşın yapay zekanın yalnızca destekleyici bir araç olarak kullanıldığı parçalar listelere girebilecek. İnsanların şarkıyı yazdığı, ana vokali ve temel enstrümanları kendilerinin icra ettiği; yapay zekanın ise ikincil ve yardımcı unsurlarda kullanıldığı kayıtlar "AI-assisted" olarak değerlendirilecek. Yapay zeka ile mastering, stem ayırma veya benzeri üretim araçlarının kullanılması da tek başına parçayı listelerden dışlamayacak.
ARIA ayrıca listelerde yer alacak yapay zekalı kayıtların büyük ölçüde insan emeğiyle hazırlanmış olmasını, yayın veya liste manipülasyonuna ilişkin bir sorun taşımamasını ve telif hakları dahil ilgili yasalara uymasını şart koşuyor. Uygun bulunmayan kayıtlar listeden çıkarılabilecek, sıralamalar geriye dönük düzeltilebilecek ve bazı ödüller geri alınabilecek.
ARIA'nın kararında, son dönemde yapay zeka kullanılarak hazırlanan müziklerin listelerde ve radyolarda elde ettiği başarı da etkili oldu. Özellikle Madonna'nın "Like a Prayer" şarkısının yapay zeka destekli bir cover'ı tartışmaların merkezine yerleşti. Brisbane merkezli DJ Josh Fawaz tarafından yayımlanan parçanın yapay zeka vokal ve davul unsurları kullandığı ortaya çıkmış, şarkı Avustralya'da radyolarda büyük ilgi görmüş ve ARIA listelerinde üst sıralara yükselmişti.
ARIA CEO'su Annabelle Herd, düzenlemenin amacının hızla gelişen teknoloji karşısında müziğin insani yönünü korumak olduğunu belirtti. ARIA da yeni sistemin, yapay zekayı bir araç olarak kullanan sanatçılara kapıyı kapatmadığını; ancak insan performansının bulunmadığı, yaratıcı unsurların büyük bölümünün yapay zeka tarafından oluşturulduğu kayıtların listelerde ödüllendirilmesinin önüne geçildiğini açıkladı.
Yeni dönem başladı
Avustralya'nın kararı, yapay zekanın müzik üretimindeki payının hızla arttığı bir dönemde sektörün insan emeğini korumaya yönelik attığı önemli adımlardan biri oldu. ARIA, yapay zekayla üretilen içeriklerin açık biçimde etiketlenmesini de destekliyor. Küresel müzik endüstrisinin benimsediği sistemde kayıtlar "AI-Generated" ve "AI-Assisted" olarak iki kategoriye ayrılıyor.
Yeni kurallar yalnızca ARIA listelerini kapsıyor; bir parçanın listelerde uygun olup olmaması, sanatçıların telif veya diğer gelirlerinin ödenmesi, radyolarda çalınması ya da müzik platformlarında yer alması konusunda tek başına belirleyici olmayacak.
