MTA Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan güncel diri fay hatları ve yüzey kırığı haritası, Türkiye'nin deprem gerçeğini bir kez daha gözler önüne serdi. Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından elde edilen saha verileriyle güncellenen bu kapsamlı çalışma, aktif fay hatlarının geçtiği illeri, yüksek deprem riski taşıyan bölgeleri ve yerleşim alanlarını belirginleştiriyor. Türkiye'nin deprem haritası ve fay hattı sorgulama konuları, son gelişmelerle birlikte yeniden büyük önem kazandı. Peki, Türkiye'deki fay hatları hangi illerden geçiyor ve güncel risk haritası ne söylüyor?
DOĞU ANADOLU FAY HATTI NEREDE, HANGİ İLLERDEN GEÇİYOR?
Türkiye, hem Kuzey Anadolu, hem Doğu Anadolu hem de Batı Anadolu fay hatları kuşağında yer alıyor. Doğu Anadolu Fayı'nın başlangıcı, Ölü Deniz Çatlağı'nın kuzey ucundaki Maraş Üçlü Bitişmesi olarak kabul ediliyor. Bu fay hattı, Kuzey Anadolu Fayı ile birleştiği Karlıova Üçlü Bitişmesi'nde kuzeydoğu yönünde son buluyor. Doğu Anadolu Fay Hattı'nın geçtiği iller arasında Hatay, Osmaniye, Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman, Elazığ, Bingöl ve Muş bulunuyor. Bu hat, Erzincan'dan itibaren Kuzey Anadolu Fay Hattı ile birleşerek devam ediyor.
KUZEY ANADOLU FAY HATTI ÜZERİNDE BULUNAN İLLER
AFAD verilerine göre, Türkiye'de doğrudan kent merkezlerinden aktif fay geçen 24 il bulunuyor. Bu illerin 6'sı Kuzey Anadolu Fay Hattı ve Ege Bölgesi Graben Sistemi üzerinde, 4'ü Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde ve 8'i ise diğer faylar üzerinde yer alıyor. Ayrıca 80'den fazla ilçe de doğrudan aktif fay hatları üzerinde bulunuyor. Türkiye'nin kuzey kesiminde doğu-batı doğrultusunda uzanan Kuzey Anadolu Fay Hattı, Saros Körfezi'nden başlayıp Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Aras Vadisi'ne kadar uzanıyor. Bu kuşak üzerinde Gelibolu, Marmara Denizi'nin derin kısımları, İzmit Körfezi, Adapazarı, Düzce-Bolu, Gerede, Merzifon, Suluova, Erbaa-Niksar, Kelkit vadisi ile Erzincan, Erzurum, Varto ve Van gibi yerler bulunuyor. Çanakkale, Edremit, Bursa ve İznik de bu fay kuşağı içerisinde yer alan iller arasında.
BATI ANADOLU FAY HATTI ÜZERİNDE YER ALAN İLLER
Ege Bölgesi'nde, Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes çöküntü ovaları boyunca uzanan diri fay hatları dikkat çekiyor. Bu fay hatlarına uyum gösteren deprem kuşağı içerisinde Ayvalık, Dikili, İzmir, Aydın, Denizli, Isparta ve Akşehir gibi şehirler yer alıyor. Ayrıca Burdur ve Acıgöl havzalarının kenarları ile Sultan Dağları'nın kuzey eteklerinde de fay hatları bulunuyor.
İSTANBUL VE ANKARA'DA DİRİ FAY BULUNMUYOR
MTA'nın diri fay hatları haritasına göre, Türkiye'deki en uzun diri fay Kuzey Anadolu hattı üzerinde yer alıyor. İstanbul ve Ankara'da doğrudan diri fay hattı bulunmamasına rağmen, bu illere yakın konumda bulunan diri fay hatları nedeniyle risk taşıdığı belirtiliyor.
MTA DİRİ FAY HARİTASINA GÖRE RİSKLİ BÖLGELER
Birinci Derece Riskli Bölgeler: İzmir, Balıkesir, Manisa, Muğla, Aydın, Denizli, Isparta, Uşak, Bursa, Bilecik, Yalova, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Kırşehir, Bolu, Karabük, Hatay, Bartın, Çankırı, Tokat, Amasya, Çanakkale, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Muş, Hakkari, Osmaniye, Kırıkkale, Siirt.
İkinci Derece Riskli Bölgeler: Tekirdağ, İstanbul, Bitlis, Kahramanmaraş, Van, Adıyaman, Şırnak, Zonguldak, Afyon, Samsun, Antalya, Erzurum, Kars, Ardahan, Batman, Iğdır, Elazığ, Diyarbakır, Adana, Eskişehir, Malatya, Kütahya, Çankırı, Uşak, Ağrı, Çorum.
Üçüncü Derece Riskli Bölgeler: Eskişehir, Antalya, Tekirdağ, Edirne, Sinop, İstanbul, Kastamonu, Ordu, Samsun, Giresun, Artvin, Şanlıurfa, Mardin, Kilis, Adana, Gaziantep'in bazı bölgeleri, Kahramanmaraş, Sivas, Gümüşhane, Bayburt, Kayseri, Yozgat, Çorum, Ankara, Konya, Mersin ve Nevşehir.
En Az Riskli Bölgeler (Dördüncü ve Beşinci Grup): Sinop, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Kırklareli, Ankara, Edirne, Adana, Nevşehir, Niğde, Aksaray, Konya ve Karaman.
