'Tunceli' adının 'Dersim' olarak değiştirilmesi için kanun teklifi

DEM Parti Tunceli Milletvekili Ayten Kordu, ilin adının “Dersim” olarak yeniden değiştirilmesini ve 1937-1938 Dersim olaylarıyla yüzleşilmesini öngören kanun teklifini TBMM’ye sundu.

'Tunceli' adının 'Dersim' olarak değiştirilmesi için kanun teklifi

DEM Parti Tunceli Milletvekili Ayten Kordu, ilin adının “Dersim” olarak yeniden değiştirilmesini ve 1937-1938 Dersim olaylarıyla yüzleşilmesini öngören kanun teklifini TBMM’ye sundu. 16 Kasım’da TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, 18 Kasım’da İçişleri Komisyonu’na havale edildi. Teklif, 2/4069 esas numarasını taşıyor ve halen İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor.

Resmî belgeler altı ay içinde değiştirilecek

Teklifin ilk maddesiyle yürürlükteki mevzuatta geçen “Tunceli” adının “Dersim” olarak değiştirilmesi öngörülüyor. Kamu kurumlarının kayıtları, haritalar, tabelalar, nüfus ve tapu kayıtları ile diğer resmî belgelerin altı ay içinde yeni ada uygun hâle getirilmesi planlanıyor. Teklifin gerekçesinde, Dersim adının 25 Aralık 1935'te kabul edilen 2884 sayılı kanunla Tunceli olarak değiştirildiği hatırlatıldı. Gerekçede, isim değişikliğinin yalnızca idari bir işlem olmadığı, bölgenin tarihsel ve kültürel kimliğiyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Seyit Rıza’nın mezar yerinin araştırılması

Teklifte, 15 Kasım 1937'de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Seyit Rıza, oğlu Resik Hüseyin ve beraberindeki kişilerin mezar yerlerinin araştırılması da yer alıyor. Bu kapsamda infaz tutanaklarının, mahkeme dosyalarının, cezaevi kayıtlarının ve defin belgelerinin incelenmesi, olası mezar alanlarında bilimsel ve adli araştırmalar yapılması gerektiği belirtildi. Mezar yerlerinin belirlenmesi hâlinde sonuçların öncelikle ailelere bildirilmesi, kimliklerin bilimsel yöntemlerle doğrulanması ve ailelerin talebi doğrultusunda cenazelerin teslim edilmesi isteniyor. Gerekçede, aradan geçen yaklaşık 89 yıla rağmen mezar yerlerinin bilinmediği, ailelerin yakınlarının akıbetini öğrenme hakkına dikkat çekildi.

Araştırma kurulu ve devlet arşivleri

Kanun teklifinde, 1937-1938 yıllarında yaşananların araştırılması amacıyla “Dersim Tarihsel Hakikat ve Yüzleşme Araştırma Kurulu” oluşturulması öngörülüyor. Tarihçiler, hukukçular, adli tıp uzmanları, insan hakları uzmanları ve mağdur ailelerin temsilcilerinden oluşması planlanan kurulun, çalışmalarını 12 ay içinde tamamlayarak TBMM’ye ve kamuoyuna rapor sunması öneriliyor. Teklifte Cumhurbaşkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Devlet Arşivleri Başkanlığı başta olmak üzere kamu kurumlarının ellerindeki belgelerin kurulun erişimine açılması isteniyor. Teklifte ayrıca yaşamını yitirenlerin ve kaybedilenlerin anısına hafıza mekânları oluşturulması, tarihsel belgelerin dijital ortama aktarılması ve mağdur ailelerin yaşadığı hak kayıplarının giderilmesine yönelik çalışmalar yapılması yer alıyor. Gerekçede, Dersim adının iadesinin geçmişte yaşananlarla yüzleşmenin ve toplumsal hafızanın korunmasının bir parçası olduğu ifade edildi.

Deniz Ay
Editör