TBMM'de kritik hafta! Mekke Ortak Savunma Anlaşması genel kurula geliyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 3 Kasım Salı günü başlayacak haftalık çalışmalarında önemli başlıkları ele alacak. Genel Kurulda Türk Kızılay Kanunu…

TBMM'de kritik hafta! Mekke Ortak Savunma Anlaşması genel kurula geliyor

TBMM'de yeni haftanın çalışma programı belli oldu. Haftalık çalışmalarına 3 Kasım Salı günü başlayacak Genel Kurul, Türk Kızılay Kanunu Teklifi üzerindeki görüşmelerini sürdürecek. Meclisin gündemindeki bir diğer önemli düzenleme ise Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması olacak. Genel Kurulda ayrıca 2027 yılı bütçe hazırlıkları kapsamında komisyon çalışmaları devam edecek. Sanayi ve Teknoloji, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Ticaret, Hazine ve Maliye ile Kültür ve Turizm bakanlıklarının bütçeleri hafta boyunca Plan ve Bütçe Komisyonunda ele alınacak. Salı ve çarşamba günleri Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları da gerçekleştirilecek.

Türk Kızılay Kanun Teklifi

TBMM Genel Kurulunda, Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin görüşmelerine devam edilecek. Teklifin ilk 3 maddesi daha önce kabul edildi. Düzenleme, Türk Kızılayın görev ve yetkileriyle hak ve muafiyetlerini yeniden belirlemeyi, kurumun ulusal ve uluslararası insani yardım faaliyetlerini daha etkin yürütmesini amaçlıyor. Teklifin kabul edilen hükümlerine göre Türk Kızılay, Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve diğer ülkelerin Kızılay ve Kızılhaç milli cemiyetlerinden Türkiye'ye olağan veya olağanüstü dönemlerde gönderilen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olacak. Düzenleme, Türk Kızılayın afet, acil durum, savaş ve çatışma dönemlerinde üstleneceği sorumlulukları da kapsıyor. Kurumun yurt içinde ve yurt dışında uluslararası insani yardım kuruluşu niteliğiyle faaliyet göstermesi, ihtiyaç sahiplerine ayrım gözetmeksizin yardım ulaştırması ve sağlık koşullarının iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yürütmesi kanun teklifinin temel amaçları arasında bulunuyor. Teklifte, olağanüstü dönemler ile afet, savaş ve çatışma zamanlarında görev yapan Kızılay personeline yönelik nakdi tazminat düzenlemesi de yer alıyor. Buna göre faaliyet bölgesinde fiilen görev alan personele nakdi tazminat ödenecek.

Kızılayın yerel teşkilatlanmasına ilişkin düzenlemeler de teklif kapsamında bulunuyor. Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu il ve ilçelerde, Kızılay il merkez şube başkanı ile ilçe şube başkanları Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerinde görev alacak. Teklifin diğer hükümleri arasında Kızılayın uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan hak ve bağışıklıklarının düzenlenmesi, afet lojistiği ve geçici barınma kapasitesinin geliştirilmesi, yardım malzemelerinin temini ve kan hizmetlerinin sürdürülebilirliğine ilişkin düzenlemeler de bulunuyor. TBMM'de daha önce kabul edilen ilk üç maddenin ardından Genel Kurul, teklifin kalan maddeleri üzerindeki görüşmelerini sürdürecek.

Mekkem Anlaşması süreci başlıyor

Meclisin bu haftaki en önemli gündem maddelerinden biri de Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi olacak. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un ilk imza sahibi olduğu kanun teklifi, 21 Ekim 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunuldu. Üç maddeden oluşan teklif, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasının Türkiye tarafından onaylanması için gerekli yasal süreci kapsıyor.

Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de imzalandı. Anlaşmanın temel hedefleri arasında üç ülkenin güvenliğini güçlendirmek, ortak savunma kapasitesini geliştirmek, silahlı kuvvetler arasındaki koordinasyonu artırmak ve savunma sanayisi alanında iş birliğini genişletmek bulunuyor. Anlaşmanın en dikkat çekici hükümlerinden biri, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının bütün taraflara yapılmış sayılması ve ortak caydırıcılık mekanizmasının güçlendirilmesi. Düzenleme ayrıca terörizm dâhil olmak üzere tarafların ortak değerlendirmesiyle savunma ve güvenliklerini etkilediği belirlenen tehdit ve saldırılara karşı birlikte hareket etme kapasitesinin artırılmasını öngörüyor.

Dışişleri komisyonundan geçti

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, 27 Ekim'de TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edildi. AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında gerçekleştirilen komisyon toplantısında anlaşmanın bölgesel güvenlik, kolektif caydırıcılık ve savunma iş birliği açısından taşıdığı önem ele alındı. Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, anlaşmanın bölgesel sahiplenme anlayışını güçlendirdiğini ve Orta Doğu'da kolektif caydırıcılığa dayalı bir güvenlik yaklaşımına katkı sağlayacağını belirtti. Komisyon görüşmelerinde anlaşmanın üçüncü ülkelere karşı bir blok oluşturmadığı, savunma ve güvenlik iş birliğini geliştirmeyi amaçladığı da vurgulandı. Milli Savunma Bakanlığının açıklamasında da Mekke Anlaşması'nın herhangi bir ülkeyi ortak düşman veya hasım olarak tanımlamadığı bildirildi. Üç ülke arasında imzalanan anlaşma kapsamında 31 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul'da Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısı da gerçekleştirildi. Toplantıya üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları katıldı. Toplantıda anlaşmanın kurumsallaştırılması, savunma sanayisi iş birliğinin geliştirilmesi, ortak teknoloji geliştirilmesi ve ortak üretim yoluyla savunma kapasitesinin artırılması konularında mutabakata varıldı. Ayrıca Suudi Arabistan'da bir sekretarya kurulması ve ilk genel sekreterin Pakistan'dan üç yıllığına görevlendirilmesi kararlaştırıldı.

Dışişleri Komisyonunda kabul edilen teklifin bu hafta TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor. Genel Kurulun kabul etmesi hâlinde anlaşmanın Türkiye'deki iç onay sürecinde önemli bir aşama tamamlanmış olacak.

Bütçe görüşmeleri devam edecek

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ve Sayıştay raporlarına ilişkin görüşmeler devam edecek. Komisyonda bakanlıkların ve kamu kurumlarının bütçeleri hafta boyunca ele alınacak. Görüşme takvimine göre 2-6 Kasım tarihleri arasında beş bakanlığın bütçesi değerlendirilecek. Bütçe görüşmelerinin haftalık programı şöyle:

2 Kasım Pazartesi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2027 yılı bütçesi görüşülecek. Toplantıda ayrıca KOSGEB, TÜBİTAK, Türk Standardları Enstitüsü, Türk Patent ve Marka Kurumu, Türkiye Bilimler Akademisi, Türkiye Uzay Ajansı ve bölge kalkınma idarelerinin bütçeleri de ele alınacak.

3 Kasım Salı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bütçesi görüşülecek. Mesleki Yeterlilik Kurumu, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün bütçeleri de komisyonda değerlendirilecek.

4 Kasım Çarşamba: Ticaret Bakanlığı

Ticaret Bakanlığının bütçesi görüşülecek. Helal Akreditasyon Kurumu ve Rekabet Kurumunun bütçeleri de gündemde olacak.

5 Kasım Perşembe: Hazine ve Maliye Bakanlığı

Haftanın önemli bütçe görüşmelerinden biri Hazine ve Maliye Bakanlığı için gerçekleştirilecek. Gelir İdaresi Başkanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Kamu İhale Kurumu, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve diğer ilgili kurumların bütçeleri de ele alınacak.

6 Kasım Cuma: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Kültür ve Turizm Bakanlığının bütçesi görüşülecek. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü, RTÜK ve diğer ilgili kurumların bütçeleri de komisyonda değerlendirilecek.

Plan ve Bütçe Komisyonunun kamu idarelerine ilişkin görüşmeleri her gün saat 11.00'de başlayacak.

2027 yılı bütçesinin komisyon aşamasındaki görüşmelerinin 27 Kasım'da tamamlanması planlanıyor. Bütçe teklifinin daha sonra aralık ayında TBMM Genel Kuruluna gelmesi bekleniyor.

KİT, güvenlik ve istihbarat komisyonları da toplanacak

TBMM'de hafta boyunca yalnızca Genel Kurul ve Plan ve Bütçe Komisyonu çalışmayacak. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu ile Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu da kendi gündemlerindeki konuları ele almak üzere toplanacak. Komisyon toplantılarında ilgili kurumların faaliyetleri, denetim süreçleri ve gündemdeki konular değerlendirilecek.

Deniz Ay
Editör