Romanya'da siyaset dengeleri, merkez sağ hükümetin parlamentoda güvensizlik oyuyla düşmesiyle sarsıldı. Bu beklenmedik gelişmenin arkasında, Avrupa siyasetinde alışılmış ittifak kalıplarını zorlayan sol ve aşırı sağ arasındaki dikkat çekici bir iş birliği yer alıyor. Bu tablo, hem Bükreş'te hem de Brüksel'de şaşkınlık yarattı.
SİYASİ KRİZ DERİNLEŞİYOR
Oylama öncesi konuşan devrik Başbakan Ilie Bolojan, süreci sert sözlerle eleştirerek, "Bu gensoru önergesi sahte, sinik ve yapaydır. Çoklu krizler yaşayan hiçbir ülke hükümetini değiştirmeye değil, güçlendirmeye çalışır" dedi.
Cumhurbaşkanı Nicușor Dan ise yaptığı açıklamada, "Ne olursa olsun, Romanya Batı yönelimini sürdürecek. Kısa süreli belirsizlik olabilir ama temel hedeflerimizden sapmayacağız" ifadeleriyle hem iç kamuoyunu hem de Avrupa'yı sakinleştirmeye çalıştı.
Bolojan liderliğindeki merkez sağ hükümet, 2025'te eski başbakan Marcel Ciolacu'nun istifasının ardından göreve gelmişti. Hükümetin düşmesi, Cumhurbaşkanı Nicușor Dan'ın, aşırı sağcı Romanya’nın Birliği İttifakı (AUR) lideri George Simion'u mağlup ettiği tartışmalı cumhurbaşkanlığı seçiminden bir yıldan kısa süre sonra gerçekleşti.
AVRUPA ŞAŞKIN!
Politico'ya göre, merkez sol Sosyal Demokrat Parti (PSD), güvensizlik oylamasının kaderini belirleyen aktör oldu. PSD, hükümetin kemer sıkma politikalarından rahatsız olduğu gerekçesiyle geçen ay koalisyondan çekilmişti. Ardından aşırı sağcı Romanya’nın Birliği İttifakı (AUR) ile iş birliği yaparak hükümeti düşürme kararı aldı. Bu hamle, Avrupa Parlamentosu’ndaki sosyal demokrat grup içinde de şaşkınlık yarattı.
AŞIRI SAĞ YÜKSELİYOR
Analistlere göre, Romanya’nın Birliği İttifakı (AUR) lideri George Simion, siyasi belirsizlik arttıkça AUR'nin anketlerdeki yükselişinin hızlanacağını düşünüyor. Simion, erken seçim çağrısı yaparak, "Romanya'nın kaderine Romen halkı karar vermeli" dedi. Ancak erken seçim ihtimali düşük görülüyor.
Romanya'nın ekonomik görünümü de risk altında. Ülkenin yaklaşık 11 milyar avroluk AB fonuna erişebilmesi için reformları ağustos ayına kadar tamamlaması gerekiyor. Mali disiplin sağlanamazsa kredi notu düşebilir.
YENİ HÜKÜMET SENARYOLARI
Cumhurbaşkanı Dan’ın parti liderleriyle görüşmelere başlaması bekleniyor. Olası senaryolar arasında Liberal Parti ile sosyalistlerin koalisyonu, devrik Başbakan Bolojan’ın azınlık hükümeti kurması veya PSD'nin aşırı sağ ile birlikte muhalefette kalması bulunuyor.
Bolojan, 1989’daki Romanya Devrimi sonrası dönemde güvensizlik oyu ile düşürülen 7. başbakan oldu.
