Bulgaristan'dan gelen resmi sonuçlara göre, Rumen Radev’in İlerici Bulgaristan koalisyonu oyların %44,7'sini alarak tek başına iktidar ihtimalini güçlendirdi. Radev, küçük partilerle koalisyon kurma seçeneğine de kapıyı açık bıraktı.

Sol ve milliyetçi eğilimleri bünyesinde barındıran 'İlerici Bulgaristan' hareketi, AB politikalarına eleştirel yaklaşımı ve Ukrayna’ya yönelik askeri yardıma karşı çıkışıyla biliniyor. Seçmenlerin yıllardır süren istikrarsızlık, yolsuzluk ve köklü partilere yönelik memnuniyetsizliği nedeniyle 'değişim talebini sandığa yansıttığı' yorumları yapılıyor.

Radev'in seçim kampanyası, Moskova ile ilişkilerin iyileştirilmesi ve Rus petrol ve gazının Avrupa'ya yeniden akışının sağlanması çağrıları nedeniyle Macaristan'ın eski lideri Viktor Orbán ile kıyaslanıyor. Radev, pazar günü yaptığı açıklamada, Bulgaristan'ın “Avrupa yolunda ilerlemeye devam edeceğini” söyledi, ancak Brüksel temkinli.

RUMEN RADEV KİMDİR?

Bulgaristan'da cumhurbaşkanlığı, Fransa'daki gibi güçlü bir pozisyon olmasa da, özellikle siyasi kriz dönemlerinde etkisi artıyor. Radev, 2017-2026 yılları arasında Bulgaristan Cumhurbaşkanıydı. 2026'da istifa ederek başbakanlığa aday oldu.

Siyasi kariyerine başlamadan önce tümgeneral rütbesiyle Bulgar Hava Kuvvetleri’ne komuta eden Radev, 2016 seçimlerinde Bulgar Sosyalist Partisi’nin desteklediği bağımsız aday olarak iktidara gelmişti. 2021'de ikinci kez seçilerek gücünü pekiştirdi. 2026'daki istifasının ardından ise İlerici Bulgaristan partisini kurarak ülkenin siyasi dengelerini şekillendiren bir aktör haline geldi.

RUSYA'YA YÖNELİK TUTUMU

Rumen Radev, 2017'de Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarını kınayarak sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Nisan 2022'de ise 'Bulgaristan’ın Kiev’e silah sağlamasına kesin olarak karşı olduğunu' açıkladı. Ukrayna'nın NATO'ya katılımını destekleyen bir bildiriyi imzalamayı reddetti ve NATO ülkelerinin askerlerini Ukrayna'ya göndermesine karşı çıkarak bunun Rusya Federasyonu ile NATO arasında bir savaşı tetikleyebileceğini savundu. Radev, genel olarak Donald Trump yönetiminin Rusya'ya yaklaşımını destekledi.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER

Radev, 2017'de Türkiye'nin Bulgaristan'daki seçimlere müdahale ettiğini öne sürmüştü. Ancak Temmuz ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelerek Türkiye'yi 'önemli bir komşu, ortak ve müttefik' olarak tanımladı. Aralık 2022'de sınır güvenliği ve enerji alanında iş birliği anlaşması sağlandı. 29 Mayıs 2023'te Erdoğan'ın yemin törenine katılan tek Avrupa Birliği üyesi devlet başkanı oldu ve özellikle BOTAŞ ile imzalanan anlaşmaya vurgu yaptı. Radev, Türkiye'ye yönelik hem sert eleştirilerle hem de iş birliğiyle pragmatik bir çizgi izliyor.