Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 11 yaşındaki Rabia Naz Vatan’ın ölümüne ilişkin yapılan başvuruda Türkiye’ye sorular yöneltti. Yüksek mahkeme, AYM'nin hak ihlali kararı ve hükmettiği tazminatın yeterliliğini gündeme getirirken, soruşturmanın etkin yürütülüp yürütülmediğinin açıklanmasını istedi.
Rabia Naz Vatan, 12 Nisan 2018’de yaralı olarak kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmişti. Soruşturma sürecinde savcılık ölümün binadan düşme sonucu gerçekleştiğini değerlendirirken, aile bu sonuca itiraz etmişti. Bireysel başvuru üzerine Anayasa Mahkemesi 29 Mayıs 2025’te yaşam hakkının ihlal edildiğine hükmederek aileye 350 bin lira tazminat ödenmesini kararlaştırmış, ancak yeniden soruşturma açılmasına yer olmadığını belirtmişti.
Vatan ailesi, kararın şüpheleri gidermediği ve soruşturmanın yenilenmediği gerekçesiyle AİHM’e başvurmuştu. Medyascope’tan Fırat Fıstık’ın haberine göre AİHM, başvuru kapsamında üç temel başlıkta savunma talep etti.
AİHM, AYM’nin eksiklikler bulunduğunu kabul ederek aileye 350 bin lira tazminat ödenmesine karar vermesine ve fakat soruşturmanın yeniden açılmamasına dikkat çekti. Mahkeme, bu tablonun ailenin mağduriyetini tek başına giderip gidermediğini sorguladı.
Etkili soruşturma yükümlülüğü
AİHS’nin 2. maddesinin usul boyutu kapsamında yöneltilen ikinci soruda, Rabia Naz Vatan’ın ölüm koşullarını aydınlatmaya yönelik yürütülen soruşturmanın yeterli olup olmadığı soruldu. Türkiye'deki hukuk sisteminin bu yükümlülüğü yerine getirmeye elverişli olup olmadığı inceleniyor.
Makul süre ilkesi
Mahkeme ayrıca AYM’nin başvuruyu yaklaşık beş yıl sonra karara bağlamasını da gündemine taşıdı. Bu sürenin sözleşmenin 6/1. maddesinde düzenlenen makul süre şartını ihlal edip etmediğinin açıklanması istendi.
Olay geçmişi
Rabia Naz Vatan, 13 Nisan 2018’de Giresun’un Eynesil ilçesindeki evlerinin önünde ağır yaralı bulunmuştu. Soruşturmada yüksekten düşme ihtimali üzerinde durulurken, baba Şaban Vatan kızına araba çarptığını iddia etmişti. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinden alınan raporda da ölümün trafik kazasına bağlı olabileceği değerlendirmesi yer almış, baba Şaban Vatan yerel bağlantılar nedeniyle soruşturmanın kusurlu yürütüldüğünü savunmuştu.
