Mersin'in Tarsus ilçesinde ziraat mühendisi Yasin Çiner ve yazılım mühendisi kardeşi Bülent Samed Çiner, yapay zeka destekli topraksız serada yetiştirdikleri beyaz çilekleri iç piyasanın yanı sıra 5 ülkeye ihraç ediyor.
İlçede daha önce 1500 dönüm alanda şeftali, portakal, mandalina, limon, muz ve avokado yetiştiren Çiner kardeşler, zamanla arazilerinin 22 dönümünde yapay zeka destekli sera kurdu. Topraksız serada kırmızı çileğin yanı sıra beyaz çilek de üretmeye başlayan kardeşler, dronlar, yüksek çözünürlüklü kameralar ve sensörler aracılığıyla sıcaklık, pH değeri ve nem gibi verileri analiz ederek üretim sürecini titizlikle takip ediyor.
Serada üretilen yaklaşık 20 ton beyaz çilek, iç piyasanın yanı sıra Rusya, Dubai, Katar, Özbekistan ve Kazakistan'a gönderiliyor.
Ziraat mühendisi Yasin Çiner, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kurdukları serada 30'u sürekli, 50'si ise sezonluk olmak üzere çoğunluğu kadınlardan oluşan 80 kişiye istihdam sağladıklarını belirtti. Açık alanda dönüm başına 6-7 bin fide dikilirken, topraksız serada bu sayıyı 16 bine çıkarabildiklerini ve bunun da rekolteye olumlu yansıdığını ifade etti.
Beyaz çileğin Türkiye pazarına yeni girmeye başladığını ve bölgeleri için yeni bir ürün olduğunu söyleyen Çiner, "İnsanların alışma sürecini geçiriyoruz. Beyaz çilek şu an şefler, özel butik restoranlar ve pastaneler tarafından tercih ediliyor. Pazara ilk çıktığında, bilen şeflerin dışında 'Acaba bu çiğ mi, olmamış mı?' gibi değerlendirmeler yapılabiliyor ancak tam tersine muz ve ananas aromalı bir meyveyle karşılaşılıyor. Bir kez tadan, yeniden istemektedir." dedi.
Yapay zeka desteği sayesinde ekimden hasada kadar tüm üretim süreçlerini kontrol edebildiklerini vurgulayan Çiner, serada hava koşullarının da kendi kontrollerinde olduğunu belirtti. Meteoroloji istasyonları ve iklimlendirme sistemleriyle entegre çalışan yapay zeka altyapısının, uyarı sistemi aracılığıyla kendilerini bilgilendirdiğini ve gerektiğinde müdahale edebildiğini kaydetti. Otomasyon sistemiyle rüzgar ve nem kontrolünün sağlandığını sözlerine ekledi.
Beyaz çileğe yurt dışından ciddi talep olduğunu dile getiren Çiner, dünya pazarında beyaz çileğin kırmızı çileğe göre yaklaşık iki kat daha yüksek değere sahip olduğunu vurguladı. Üretiminin butik olması nedeniyle yaklaşık 20 tonluk bir üretimle sınırlı kaldıklarını belirten Çiner, ana pazarlarının Rusya, Dubai, Katar, Özbekistan ve Kazakistan olduğunu söyledi.
