Dünya genelinde insan sağlığını ve yaşam süresini tehdit eden 17 büyük risk, Almanya’nın Berlin kentinde düzenlenen Dünya Sağlık Zirvesi’nde açıklanan kapsamlı bir raporda ele alındı. 35 uzmanın üç yıl süren çalışmasıyla hazırlanan araştırmada, küresel ölçekte ciddi sonuçlara yol açabilecek tehditler sıralanırken bu riskleri azaltmaya yönelik çözüm önerilerine de yer verildi.
Nükleer savaş ve yapay zeka öne çıktı
Araştırmada, gerçekleşme olasılıkları düşük olsa da etkileri son derece yıkıcı olabilecek nükleer savaş ve yapay zekanın kötü amaçlarla kullanılması en önemli tehditler arasında gösterildi.
Nükleer bir çatışmanın atmosfer üzerindeki etkileri nedeniyle tarımsal üretimi düşürebileceği ve küresel çapta kıtlığa yol açabileceği belirtildi. Yapay zeka destekli biyolojik silahların ise insanlık açısından ciddi bir felaket riski oluşturabileceğine dikkat çekildi.
İklim krizi ve küresel sağlık sorunları
Raporda hava kirliliği, antimikrobiyal direnç, çocuklarda yetersiz beslenme, iklim krizi, silahlı çatışmalar ve uluslararası yardımlardaki kesintiler de küresel sağlığı tehdit eden başlıca sorunlar arasında yer aldı.
Araştırmada, sağlık risklerinin ülkelerin ekonomik koşullarına göre farklılık gösterdiği belirtildi. Yüksek gelirli ülkelerde obezite ve ruh sağlığı sorunları öne çıkarken düşük gelirli bölgelerde eğitim olanaklarının yetersizliği ve çocuklarda yetersiz beslenme önemli sorunlar arasında gösterildi.
Dış yardımlardaki kesintiler milyonlarca insanı etkileyebilir
ABD ve İngiltere gibi ülkelerin uluslararası yardım bütçelerinde yaptığı kesintilerin küresel sağlık üzerindeki olası etkileri de raporda değerlendirildi.
Uluslararası sağlık yardımlarının ciddi ölçüde azalması veya kesintiye uğraması durumunda, 2100 yılına kadar milyarlarca yıllık sağlıklı yaşamın kaybedilebileceği hesaplandı. Bu kayıpların yaklaşık yüzde 70’inin Sahra Altı Afrika’da yaşanabileceği belirtildi.
Söz konusu bölgenin, çocuklarda yetersiz beslenme sorunundan en fazla etkilenen yerler arasında bulunduğu da vurgulandı.
Uzmanlardan erken önlem çağrısı
Araştırmayı hazırlayan komisyon üyeleri, raporun kamuoyunda korku yaratmaktan ziyade karar vericileri harekete geçirmeyi amaçladığını belirtti.
İklim değişikliğinin sınırlandırılması, sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi ve teknolojik yeniliklere yatırım yapılması gibi adımların küresel risklerin etkilerini azaltabileceği ifade edildi. Uzmanlar, hükümetlerin gelecekte ortaya çıkabilecek tehditlere karşı hazırlık, önleme ve öngörü çalışmalarına kaynak ayırması gerektiğini vurguladı.
