Latin Amerika'daki uyuşturucu kartelleri genellikle erkek egemen yapısıyla bilinse de, uzmanlar perde arkasındaki en kritik rollerden bazılarını kadınların üstlendiğini belirtiyor.
Lojistik, kara para aklama, sevkiyat ve yönetim kademelerinde etkili olan kadınlar, suç örgütlerinin görünmez aktörleri olarak öne çıkıyor.
Nemesio Oseguera Cervantes gibi dünyanın en çok aranan uyuşturucu baronlarından birinin izinin, sevgililerinden biri üzerinden sürüldüğü iddia edildi. Meksika ordusunun yıl başında Jalisco eyaletinde düzenlediği operasyonda, özel birlikler saklandığı dağ evine baskın yaptı.
Yetkililer, operasyonun ayrıntılarını sınırlı paylaşsa da, bu olay kadınların kartellerin iç yapısındaki etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) uzmanlarından Henry Ziemer, üst düzey kartel liderlerinin eşlerinin genellikle örgütün mali yapısı, sevkiyat zinciri ve stratejilerine hakim olduğunu vurguluyor. Ziemer'e göre, bir lider öldürüldüğünde veya yakalandığında, eşleri örgütün önemli bir bölümünü devralabilecek bilgiye sahip olabiliyor.
"KOKAİN KRALİÇESİ" GRİSELDA BLANCO
Latin Amerika suç tarihinin en bilinen kadın figürlerinden biri Kolombiyalı Griselda Blanco oldu. 1970 ve 1980'lerde Miami uyuşturucu savaşlarının merkezindeki Blanco, tonlarca kokain sevkiyatıyla suçlandı. Yetkililere göre onlarca cinayetle bağlantılıydı. Ancak uzmanlar, asıl gücünün şiddetten çok organizasyon, finans ve kaçakçılık ağlarını yönetme becerisinden geldiğini belirtiyor.
Antonella Marchant da dikkat çeken bir diğer örnek. Şili'de ailesiyle birlikte faaliyet gösteren suç örgütünde sevkiyat takibi ve para tahsilatı görevlerini yürüttüğü belirtilen Marchant, 2023 yılında hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme kayıtlarına göre çetenin fiili liderliği Antonella'daydı.
"LA JEFA" VE KARTELİN PARA TRAFİĞİ
"El Mencho"nun eşi Rosalinda Gonzalez Valencia, Meksika basınında uzun yıllardır kartelin mali beyni olarak gösteriliyor. "La Jefa" lakabıyla tanınan Valencia, kara para aklama suçlamalarıyla yargılandı ve çeşitli dönemlerde tutuklandı.
Uzmanlar, kartel liderlerinin eşlerini yalnızca "eş" olarak görmenin yanıltıcı olabileceğini belirtiyor. Çünkü birçok kadın doğrudan para yönetimi ve organizasyon süreçlerinde yer alıyor. Kartel liderlerinin partnerleri için kullanılan "buchona" ifadesi, lüks yaşam tarzı ve sosyal medya gösterişiyle ilişkilendirilse de, uzmanlar bunun eksik bir tablo çizdiğini savunuyor. Araştırmacılara göre, birçok kadın yalnızca vitrin figürü değil; doğrudan karar alan, para yöneten ve operasyon planlayan aktörler konumunda.
Uzmanlar, organize suç yapılarının giderek daha "cinsiyet dengeli" hale geldiğini ifade ediyor. Erkekler sahada silahlı güç olarak öne çıksa da, kadınlar giderek daha fazla yönetim, para ve strateji alanlarında söz sahibi oluyor.
