Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan ve uzun süredir kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca çalışan için kritik bir görüşme gerçekleşti. Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Mustafa Destici, 14 Eylül 2026’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya geldi. Destici, görüşmede kademeli emeklilik taleplerini ve vatandaşların mağduriyetlerini bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ilettiğini açıkladı. Bu görüşme, kademeli emeklilik beklentisi içinde olanlar arasında heyecan yarattı.
Kademeli emeklilik ne anlama geliyor?
Kademeli emeklilik, özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunan ancak EYT düzenlemesinden faydalanamayan çalışanların emeklilik yaşının, işe giriş tarihlerine göre aşamalı olarak belirlenmesini öngören bir modeldir. Mevcut sistemde, 1999 sonrası sigortalı olanlar için prim gün sayısı ve yaş şartları aniden yükselmiş, bu durum birçok çalışanın emekliliğini 15 ila 20 yıl ötelemiştir. Bu durum, vatandaşların adalet duygusunu zedelediği gerekçesiyle yoğun eleştirilere neden oluyor.
Kademeli emeklilik kimleri kapsayacak?
Gündemdeki kanun teklifleri ve kamuoyundaki beklentiler, kademeli emeklilik düzenlemesinin ağırlıklı olarak 8 Eylül 1999 ile 2008 yılları arasında sigorta başlangıcı olan çalışanları kapsamasını öngörüyor. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından da desteklenen bu modelde, sigorta başlangıç tarihine göre kadın ve erkek çalışanlar için farklı yaş ve prim gün şartları belirlenmesi talep ediliyor. Örneğin, 1999-2000 arası sigorta girişi olan kadınlar için 43 yaş ve 6.400 prim günü, erkekler için 45 yaş ve 6.400 prim günü gibi tablolar kamuoyunda dolaşsa da, bunlar henüz resmi nitelik taşımıyor.
Kademeli emeklilik Meclis'ten geçti mi?
Kademeli emeklilik konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) çeşitli kanun teklifleri ve soru önergeleri sunulmuş olsa da, 22 Eylül 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş herhangi bir yeni kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor. Dolayısıyla, Meclis'e sunulan tekliflerin yasalaşması için henüz bir adım atılmadığı ve mevcut durumda çalışanların emeklilik işlemlerinin mevcut mevzuattaki yaş ve prim şartlarına göre devam ettiği belirtiliyor.
SGK uzmanı Dilek Ete ne dedi?
Sosyal Güvenlik uzmanı Dilek Ete, kademeli emeklilik sisteminin acilen hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Ete, EYT düzenlemesinin ardından bir gün farkla işe girenlerin emekliliğinin yıllarca ötelenmesinin büyük bir mağduriyet yarattığını ifade etti. Ete, mevcut durumun eşitsizliğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: “2000'de giren ile 2007'de giren kişinin aynı yaşta (kadınlarda 58, erkeklerde 60) emekli olması eşitliğe aykırıdır. İşe giriş tarihlerine, prim gün sayısına ve yaşa göre acilen adil bir kademe getirilmesi gerekiyor.”
Kademeli emeklilik tablosu açıklandı mı?
Kademeli emeklilik için resmi bir yaş ve prim tablosu henüz açıklanmadı. İnternet ortamında ve sosyal medyada paylaşılan çeşitli tabloların resmi nitelik taşımadığı, yeni bir kanun çıktığı takdirde kesin yaş ve prim şartlarının kanun metniyle belirleneceği vurgulanıyor. Dilek Ete ayrıca, kademeli emekliliğin SGK'nın aktüeryal dengesini bozacağı yönündeki eleştirilere de yanıt verdi. Ete, EYT'den emekli olanların yüzde 57'sinin çalışmaya devam ettiğini ve Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödediğini belirterek, kurumun gelir-gider dengesindeki asıl sorunun kayıt dışı istihdam olduğunu savundu. Uzman Ete, 2008'den bu yana SGK'ya hazineden aktarılan yüzde 25'lik prim desteğinin 1 Ağustos itibarıyla kesilmesinin, 2027'de kurumu suni bir zararda gösterebileceği iddiasında bulundu. Ete, Bağ-Kur'lular için 7200 gün prim sözünün, staj ve çıraklık başlangıç tarihlerinin uzun vadeli sigorta kolları için başlangıç sayılması ve ev hanımlarına özel prim avantajları gibi reformların da hayata geçirilmesi gerektiğini ekledi.
