İstanbul’da yaşayanlar için deniz, betonlaşmanın artmadığı, doğayla iç içe bir yaşam sunuyordu. Bu dönemde Kadıköy ve Boğaz koylarında demirli yüzen evler, şehrin denizle olan bağının canlı bir parçasıydı.
YÜZEN EVLER NASIL ORTAYA ÇIKTI?
1940'ların başından itibaren İstanbul'da ilk yüzen evler ortaya çıktı. Yaklaşık 25 metrekarelik bu kompakt yapılar, içinde yatak, oturma alanı, mutfak ve tuvalet barındırıyordu. Dışarıda ise denize açılan bir teras bulunuyordu. 3-4 kişilik aileler için tasarlanan bu evler, tonoz sistemiyle sabitlenerek denizin ortasında yaşama imkanı sağlıyor ve ekonomik bir "denize sıfır yazlık" alternatifi sunuyordu.
AHSEN YAPANAR’IN TASARIMLARI
Yüksek Mimar Ahsen Yapanar, 1940'larda yüzen evleri ticari olarak tasarlayarak Kadıköy ve Tarabya koylarında yaygınlaşmasını sağladı. O dönemde yaklaşık 800 TL'ye denizin üzerinde bir yaşam alanına sahip olmak mümkündü. Bu yapılar, sadece barınma değil, aynı zamanda yeni bir yazlık kültürünün de başlangıcı oldu.
BOĞAZ’DA “YÜZEN KÖŞK” DÖNEMİ
1950 ve 1960'larda yüzen evlere ilgi arttı; bankalar mevduat açanlara çekilişle "yüzen köşk" hediye ediyordu. 1970'lerde ise mimar Melih Koray'ın tasarladığı modern, iki katlı ve geniş camlı yüzen evler, bu konsepti yeniden tanımladı.
YAŞAM NASIL BİR DENEYİMDİ?
Yüzen evlerde yaşam, oldukça özgür ve sakin bir deneyimdi. Gündüzleri denize girilir, akşamları Boğaz'ın serin havasında yemek yenir, yakamoz eşliğinde vakit geçirilirdi. Bu, şehirden uzaklaşmadan denizin içinde olmayı sağlıyordu.
YÜZEN EVLER NEDEN ORTADAN KAYBOLDU?
1980'lerin ortalarında İstanbul kıyılarındaki hızlı yapılaşma, marina projeleri ve kıyı kullanımındaki değişimler, yüzen evlerin varlığını zorlaştırdı. Bu yapılar zamanla ya kaldırıldı ya da kullanılamaz hale geldi ve Boğaz ile Kadıköy koylarının simgesi haline gelen bu yaşam biçimi tarihe karıştı.
