İran’ın Kürt bölgesinde (Rojhilat) Sine Eyaleti Valisi Areş Lihoni, geçmişte isimleri değiştirilen köylerin özgün Kürtçe adlarının iade edilmesi için talimat verdi ve üç ay içinde köy tabelalarının Kürtçe ile Farsça olarak düzenlenmesini istedi.
Kaymakamlara beşer kişilik araştırma komiteleri kurma görevi verilirken, incelenecek isimlerin yasal süreç için Tahran’daki İdari Bölünme Dairesi’ne iletileceği kaydedildi. Sine Eyalet Konseyi verilerine göre eyalette bin 651’inde yerleşim bulunan ve 205’i boş olan toplam bin 856 köy yer alıyor.
Rûdaw’ın haberine göre Sine Valisi Areş Lihoni, 19 Kasım Perşembe günü bölgedeki kaymakamlarla bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda köylerin tarihi ve kültürel kimliğinde Kürtçe isimlerin önemine değinen Lihoni, Kürt dilinin, kültürünün ve halkın kimliğinin korunmasının tarihsel bir sorumluluk olduğunu belirtti.
Vali Lihoni, önümüzdeki üç ay içerisinde köylerdeki tüm tabelaların değiştirilmesini ve yerleşim yerlerinin isimlerinin hem Kürtçe hem de Farsça yazılmasını istedi.
İsim değişiklikleri ve Mamîzek örneği
Geçmişte çeşitli gerekçelerle isimleri değiştirilen köylere dikkat çeken Lihoni, köy isimlerinin her bölgenin tarihi ve kültürel kimliğinin bir parçası olduğunu söyledi. Lihoni, “On yıllar boyunca bazı bölgelerde kullanılan uygunsuz isimlere veya yanlış çevirilere karşı kayıtsız kalmamalıyız” diyerek Kamyaran ilçesine bağlı Mamîzek köyünü örnek gösterdi.
Köyün adının geçmişte nedeni bilinmeyen bir şekilde “Mehmûd Gezek” olarak değiştirildiğini belirten Lihoni, şu ifadeleri kullandı:
“Şimdi bu köyün adının neden Mehmûd Gezek olarak değiştirildiğini ve bunun ne anlama geldiğini yalnızca Allah bilir. Bu anlamsız isimler böyle kalmamalı”
Araştırma komiteleri ve yasal süreç
Areş Lihoni, toplantıda kaymakamlara ilçe sınırları içerisinde beşer kişilik araştırma komiteleri kurmaları talimatını verdi. Öğretmenler ve dil uzmanlarının da yer alacağı komiteler, isimleri anlamsız veya uygunsuz bulunan ya da halk tarafından değiştirilmesi istenen köyleri inceleyecek.
Komitelerin hazırlayacağı araştırma sonuçları derlenerek eyalet yönetimine sunulacak. Ardından isim değişikliklerine ilişkin yasal işlemlerin tamamlanması için Tahran’daki İdari Bölünme Dairesi’ne gönderilecek.
Tabela çalışmaları ve köy istatistikleri
Lihoni, eyaletteki bir birimin yaklaşık iki yıldır mahalle ve köy isimlerinin Farsçanın yanı sıra Kürtçe olarak da tabelalara yazılması için çalışma yürüttüğünü belirtti. Bu çalışmaların devam edeceğini kaydeden Lihoni, kentlerdeki tabelaların da Kürtçe hazırlanabileceğini ifade etti.
Sine Eyalet Konseyi’nin son verilerine göre eyalette toplam bin 856 köy bulunuyor. Bu köylerden bin 651’inde yerleşim yer alırken, 205 köy ise boş durumda.