Güney Afrika siyasetini uzun süredir meşgul eden “Farmgate” skandalı, 2022 yılında ortaya çıkmış ve Ramaphosa’nın görevini bırakması yönünde yoğun baskılara yol açmıştı. Cumhurbaşkanı ise hakkındaki suçlamaları reddetmiş ve hiçbir suçlamayla resmi olarak karşı karşıya kalmamıştı.
Süreç, 2024 yılında muhalefetteki sol görüşlü Ekonomik Özgürlük Savaşçıları (EFF) partisinin Anayasa Mahkemesi’ne başvurmasıyla yeniden gündeme geldi. Muhalefet, parlamentonun Cumhurbaşkanı’nı hesap vermekten koruduğunu ve görevini yerine getirmediğini savundu.
Mahkeme, cuma günü açıkladığı kararında muhalefetin başvurusunu haklı buldu ve Ramaphosa hakkında yeniden azil sürecinin değerlendirilmesinin önünü açtı.
İktidar koalisyonunun önemli ortaklarından Demokratik İttifak (DA) Partisi de karara destek verdi. Parti yönetimi, kurulacak azil komitesine tam katılım sağlayacaklarını açıklarken, “Hiçbir yanlışın üzerini örtmeyeceğiz” mesajı verdi.
Ramaphosa’nın liderliğini yaptığı Afrika Ulusal Kongresi (ANC), 2024 seçimlerinde parlamentodaki çoğunluğunu kaybetmiş ve bu nedenle farklı partilerle kurduğu geniş koalisyon sayesinde iktidarını sürdürmüştü.
SKANDALIN MERKEZİNDE ÇİFTLİKTEKİ PARALAR VAR
“Farmgate” skandalı, eski istihbarat şefi Arthur Fraser’ın 2022’de yaptığı suçlamalarla ortaya çıktı. Fraser, Ramaphosa’nın özel av çiftliği Phala Phala’da saklanan yaklaşık 4 milyon dolarlık yabancı paranın çalındığını ve olayın örtbas edilmeye çalışıldığını öne sürdü.
Ramaphosa ise çiftlikte hırsızlık yaşandığını kabul etmiş ancak çalınan miktarın 580 bin dolar olduğunu savunmuştu. Söz konusu paranın manda satışından elde edilen gelir olduğunu belirten Ramaphosa, yasa dışı bir durum bulunmadığını ifade etmişti.
Mahkeme kararının ardından açıklama yapan Ramaphosa, karara saygı duyduğunu belirterek, “Hiç kimse hukukun üstünde değildir” dedi.
Güney Afrika Parlamentosu da Anayasa Mahkemesi’nin kararını detaylı şekilde inceleyeceklerini açıkladı. Öte yandan, Cumhurbaşkanı hakkında azil kararı alınabilmesi için parlamentoda üçte iki çoğunluk gerekiyor.
