Fransa'da okullardaki personel eksikliği, bakımsız eğitim binaları ve hayat pahalılığına karşı düzenlenen gösteriler, ülke genelinde şiddet olaylarına sahne oldu. Cumartesi günü gerçekleştirilen eylemlere yaklaşık 550 bin kişinin katıldığı, olaylar sırasında en az bin 800 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Başbakan Sébastien Lecornu, olaylarda 150 polis memurunun yaralandığını açıkladı.
Paris'te polis göstericilere müdahale etti
Başkent Paris'te gün boyunca devam eden gösteriler, akşam saatlerinde şiddetlendi. Çevik kuvvet polisi, kalabalığı dağıtmak amacıyla göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Bazı göstericilerin sokaklarda ateş yaktığı, araçları kundakladığı ve iş yerlerini yağmaladığı bildirildi.
BBC'nin aktardığına göre, Paris'teki ana yürüyüş öğleden sonra büyük ölçüde barışçıl geçti. Gösteriye katılan bazı gençler, taleplerinin karşılanmasını istediklerini belirterek değişim çağrısında bulundu. Ancak ilerleyen saatlerde kent merkezindeki Cumhuriyet Meydanı da dahil olmak üzere çeşitli noktalarda olaylar çıktı.
Bazı mağazalar yağmalanırken en az bir restoranın yanarak kullanılamaz hale geldiği belirtildi. Polis ekiplerinin göstericilere copla müdahale ettiği de görüntülere yansıdı.
Belediye binaları ve iş yerleri zarar gördü
Şiddet olayları Paris'le sınırlı kalmadı. Ülkenin farklı kentlerinde kamu binaları, turizm tesisleri ve iş yerleri hedef alındı.
Limoges kentindeki belediye binasında çıkan yangında çatının bir bölümünün çöktüğü bildirildi. İtfaiye ekiplerinin yangını kontrol altına almak için çalışma yürüttüğü aktarıldı.
Lyon Belediye Başkanı Grégory Doucet, kentteki turizm ofisinin yakılmasını “bir trajedi” olarak nitelendirdi. Doucet, tarihi binanın zarar görmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Yerel polis ise bazı kişilerin itfaiye ekiplerinin yangına güvenli şekilde müdahale etmesini engellediğini açıkladı.
Saint-Étienne Belediye Başkanı Régis Juanico da küçük bir patlayıcının infilak etmesi sonucu bir gencin elinden ağır şekilde yaralandığını duyurdu. Juanico, olayın yaşanmaması gerektiğini belirtti.
Marsilya, Rennes, Toulouse, Angers, Grenoble, Avignon, Pau, Montpellier ve Valence gibi kentlerde de çeşitli olaylar ve maddi hasarlar bildirildi. Lille'de ise bir Apple mağazasına girilerek ürünlerin çalındığı kaydedildi.
Protestoların nedeni eğitim ve hayat pahalılığı
Fransa'daki gösterilerin temelinde eğitim sistemindeki sorunlar ve artan yaşam maliyetleri bulunuyor. Son haftalarda öğrenciler, özellikle 15-18 yaş grubunun eğitim gördüğü liselerdeki personel eksikliğine ve okul binalarının bakımsızlığına tepki gösteriyor.
Eylemlere sendikalar ve farklı protesto grupları da katıldı. Hayat pahalılığına karşı 2018'de başlayan ve uzun süre devam eden Sarı Yelekliler hareketinden bazı grupların da gösterilerde yer aldığı bildirildi.
Fransa İçişleri Bakanlığı, yüzlerini kapatan bazı kişilerin başkentte ve diğer şehirlerde belirli hedeflere yönelik şiddet eylemlerine karıştığını açıkladı.
Siyasi gerilim de tartışmaların odağında
Gösteriler, Fransa'da siyasi belirsizliğin arttığı bir dönemde gerçekleşti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un görev süresinin sona yaklaşması ve yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimi, ülkedeki siyasi tartışmaları yoğunlaştırdı.
Gösterilere katılan Boyun Eğmeyen Fransa hareketinin lideri Jean-Luc Mélenchon, polisin müdahaleleri sırasında kontrolsüz güç kullandığını savundu. Mélenchon, yağma ve kundaklama olaylarını da kınadı.
Başbakan Lecornu ise Mélenchon'un polis müdahalesine ilişkin açıklamalarını “tehlikeli ve art niyetli” olarak nitelendirdi. Lecornu, bazı grupların şiddeti siyasi amaçlarla kullandığını öne sürerek, “Kimse siyasi gündemini şiddet yoluyla dayatamayacak” dedi.
Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen de göstericilerin taleplerinin aşırı sol tarafından yönlendirildiğini savundu ve Mélenchon'u şiddeti körüklemekle suçladı.
Cumhurbaşkanı Macron ise kamu binalarına ve iş yerlerine saldıranların yargılanacağını ve cezalandırılacağını belirtti.
Hükümetten öğretmen açığına yönelik adım
Gösterilerin ardından hükümet, eğitim alanındaki sorunlara yönelik bazı adımlar açıkladı. Eğitim Bakanı Édouard Geffray, 8 Ekim'de yaptığı televizyon açıklamasında, öğretmen açığını gidermek amacıyla 3 bin ek öğretmenin görevlendirileceğini duyurdu.
Ancak hükümetin açıklamasına rağmen protestoların devam ettiği ve bazı bölgelerde şiddet olaylarının arttığı bildirildi. Gösterilerin önümüzdeki günlerde nasıl seyredeceği ve hükümetin taleplere yönelik yeni adımlar atıp atmayacağı ise belirsizliğini koruyor.
