Ünlü oyuncu Kıvanç Tatlıtuğ'un evinde temizlik yaptığı sırada ağır yaralanan yabancı uyruklu çalışanın yaşadığı kaza, ev hizmetlerinde çalışanların sigorta ve çalışma koşullarını yeniden gündeme taşıdı.
Evlerinde temizlikçi, bakıcı veya benzeri işlerde çalışan kişileri istihdam eden bazı kişiler, sigorta işlemlerini ek bir maliyet olarak değerlendirirken, çalışanı bir firma aracılığıyla temin ettiklerinde sorumluluğun kendilerinde olmadığını düşünebiliyor. Ancak çalışmanın hukuki niteliğine ve tarafların işverenlik durumuna göre sorumluluk doğabileceği belirtiliyor.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş da bugünkü köşe yazısında, ev hizmetlerinde sigortasız çalıştırmanın olası sonuçlarını değerlendirdi.
İş kazasında SGK masrafları gündeme gelebiliyor
Karakaş, evde çalışan kişinin SGK bildiriminin yapılmaması durumunda yalnızca idari para cezasıyla karşılaşılmayabileceğini belirtti.
Yazıda, sigortasız çalışan kişinin iş kazası geçirmesi halinde SGK tarafından karşılanan bazı giderlerin, mevzuattaki şartların oluşması durumunda işverene rücu edilebileceği ifade edildi.
Bunlar arasında tedavi giderleri ile iş kazası sonucunda hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ve malullük nedeniyle yapılan ödemelerin mevzuat kapsamında hesaplanan tutarları yer alabiliyor.
Tazminat davaları da açılabilir
İş kazasının ardından SGK tarafından yapılabilecek tahsilatların yanı sıra, çalışanın veya hayatını kaybetmesi halinde hak sahiplerinin tazminat talebinde bulunabileceği de belirtildi.
Karakaş'ın yazısında, ölüm halinde destekten yoksun kalma ve manevi tazminat; çalışanın yaralanarak çalışma gücünü kaybetmesi durumunda ise maddi ve manevi tazminat taleplerinin gündeme gelebileceği kaydedildi.
İşverenin kusur durumu ve olayın özellikleri, açılabilecek davalarda belirleyici unsurlar arasında bulunuyor.
Ceza sorumluluğu da doğabilir
Ev hizmetlerinde meydana gelen bir ölüm veya yaralanma olayının bazı durumlarda ceza soruşturmasına da konu olabileceği aktarıldı.
Karakaş, yazısında Türk Ceza Kanunu'ndaki taksirle öldürme ve taksirle yaralama hükümlerine dikkat çekti. Somut olayda kişinin kusuru, alınması gereken tedbirler ve diğer koşullar değerlendirilerek ceza sorumluluğu konusunda karar verilebiliyor.
Bu nedenle evde çalışan kişinin özellikle yüksekte çalışma gibi riskli bir iş yapması halinde gerekli güvenlik önlemlerinin alınması önem taşıyor.
Yabancı çalışanlarda çalışma izni şartı
Yabancı uyruklu kişilerin ev hizmetlerinde çalıştırılmasında ise çalışma izni konusu ayrıca önem taşıyor.
Çalışma izni bulunmayan bir yabancının çalıştırılması, işveren açısından idari yaptırımlara yol açabiliyor. Bunun yanında, sosyal güvenlik yükümlülüklerinin de çalışma ilişkisinin niteliğine göre yerine getirilmesi gerekiyor.
Çalışanın bir temizlik şirketi aracılığıyla eve gönderilmesi de tek başına tüm sorumluluğun ev sahibinden kalktığı anlamına gelmeyebilir. Tarafların hukuki konumu ve çalışmanın nasıl yürütüldüğü ayrıca değerlendirilmelidir.
"Tasarruf değil, ciddi bir risk"
Karakaş, yazısında sigortasız veya gerekli çalışma izni bulunmayan kişilerin ev hizmetlerinde çalıştırılmasını sert ifadelerle eleştirdi.
Yazıda, olası bir iş kazasının ardından SGK tarafından yapılabilecek tahsilatlar, idari yaptırımlar ve tazminatların ciddi mali sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Ev hizmetlerinde çalışan istihdam eden kişilerin, işe başlamadan önce çalışma ilişkisinin hukuki niteliğini, SGK bildirimlerini ve yabancı çalışanlar açısından gerekli çalışma iznini kontrol etmesinin olası mağduriyetlerin önüne geçebileceği belirtildi.
