Diyarbakır'da engelli bireylerin ve 65 yaş üzeri vatandaşların toplu taşımadan ücretsiz yararlanma hakkı, özel halk otobüslerinde uygulanmadığı gerekçesiyle gündeme geldi. TİHEK, yerel basında yer alan iddialar üzerine başlattığı incelemede, 11 Haziran 2024'te özel halk otobüsü işleticilerinin bu grupları araçlara almama kararı aldığını tespit etti.
Vatandaşların Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi, ALO 153 ve Diyarbakır Valiliğine yaptığı şikayetler sonrasında, ilgili işleticilere aynı ay içinde cezai işlem uygulandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın araç başına 3 bin 375 lira gelir desteği sağladığı, belediyenin ise ayrıca ödeme yapmadığı bildirildi. Kooperatifler ise ücretsiz taşımadan kaynaklanan mali yükün esnaf üzerinde olduğunu ve mevzuata uygun hizmet verdiklerini belirtti.
TİHEK, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ayrımcılık yasağını ihlal etmediğine, ancak iki kooperatifin bu yasağı ihlal ettiğine karar vererek, her birine 256 bin 357 lira idari para cezası verdi. Kurul kararında, Anayasa'nın eşitlik ilkesinin altı çizilerek, nesnel ve haklı bir neden olmaksızın benzer durumdaki kişilere farklı davranılamayacağı vurgulandı.
Gerekçede, sosyal medya ve yerel basında yer alan videolarda, toplu taşıma şoförlerinin ücretsiz ulaşım hakkı olan vatandaşları otobüslere almamak ya da indirmek istediği ve bu durumun doğrulandığı belirtildi. Ayrıca, özel işletmelerin engellilerin topluma tam ve bağımsız katılımını sağlama sorumluluğu bulunduğu, belediyeden maddi destek alınmamasının ücretsiz ulaşım hakkının engellenmesi için geçerli bir gerekçe olmadığı ifade edildi.
Bu karar, engelli bireylerin ve yaşlıların toplu taşımaya erişiminde eşitliğin korunmasına yönelik önemli bir adım olarak günlük yaşama doğrudan etki ediyor. Toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanma hakkı, bireylerin sosyal hayata katılımını destekliyor ve ayrımcılığın önlenmesi açısından toplumsal farkındalığı artırıyor.
