El Nino, Pasifik Okyanusu'ndaki yüzey sularının olağandışı ısınmasıyla ortaya çıkan ve küresel iklim sistemlerini etkileyen önemli bir doğa olayıdır. Son yıllarda iklim kriziyle birlikte daha sık gündeme gelen El Nino'nun etkileri, her döngüde farklılık gösterebilmekte ve "Süper El Nino" dönemlerinde yıkıcı boyutlara ulaşabilmektedir. 2026 yılı için yapılan değerlendirmeler, yeni bir güçlü El Nino dalgasının oluşabileceğine işaret ediyor. Bu durum, tarım, su kaynakları ve enerji gibi kritik sektörler üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilirken, Türkiye de bu küresel etkilerden dolaylı olarak etkilenebilecek ülkeler arasında yer alıyor.
EL NİNO NEDİR?
El Nino, doğu tropikal Pasifik Okyanusu'ndaki yüzey sularının normalden daha sıcak olması durumunu ifade eder. İki ila yedi yıllık periyotlarla düzensiz aralıklarla meydana gelen bu olay, okyanus sıcaklıkları, akıntılar ve yerel hava durumu üzerinde önemli etkilere sahiptir. El Nino'nun karşıtı olarak bilinen La Nina ise aynı bölgedeki yüzey sularının olağandışı soğuması olarak tanımlanır. İklim bilimciler, deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki sapmaları ölçmek için Okyanus Nino Endeksi'ni kullanırlar.
SICAKLIK UYARISI
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, 2026'nın başlarında yaşanan 6-7 Ocak tarihlerinin kayıtlara geçen en sıcak günler arasında yer aldığını belirtti. Kurnaz, yaz döneminde de sıcaklıkların yüksek seyredeceğini öngörerek, "Temmuz sonu itibarıyla, ortasını geçtiğimizde sıcaklık rekorları kırmaya başlayacağız. Tartışmasız en yüksek sene olması bekleniyor. Bunun temel nedeni El Nino'nun başlaması. Şu anda gündemde olan, El Nino'nun başlayıp başlamayacağı değil, başladığında Süper El Nino olup olmayacağı. Gün geçtikçe, başlayacak olan El Nino'nun Süper El Nino olacağı düşüncesi ağır basıyor. Bu da Türkiye'de özellikle eylül-ekim aylarında ortalamaların çok çok üstünde sıcaklıklarla karşılaşacağımızı gösteriyor. Yazı belki nispeten daha az hasarla atlatırız ama sonbaharda ciddi yüksek sıcaklıklarla yüzleşeceğiz." şeklinde konuştu.
Yapılan çalışmalarda, geleceğe yönelik iklim senaryoları, El Nino'nun genliğinde yüzde 14 ila 23 arasında bir artışa ve genel olarak daha güçlü El Nino etkilerine işaret ediyor. Sera gazı emisyonlarının orta düzeyde arttığı bir senaryoya göre, 2020-2099 döneminde yaşam beklentisinde 2,8 yıl kayıp öngörülürken, bu kayıp en olumlu senaryoda 1 yıl, en olumsuz senaryoda ise 3,1 yıl olarak tahmin ediliyor.
Prof. Dr. Levent Kurnaz, Pasifik Okyanusu'ndaki sıcaklık değişimlerinin küresel ortalama sıcaklığı doğrudan etkilediğini ve bunun tarım, sağlık gibi pek çok sektörü olumsuz etkilediğini vurguladı.
"Rekor sıcaklıklar yaşanabilir"
Kurnaz, iklim değişikliğinin olmadığı bir senaryoda El Nino'nun küresel ortalama sıcaklıkları 0,1 ila 0,2 derece artırabileceğini, ancak mevcut ısınma eğilimine El Nino'nun eklenmesiyle ağustos ve eylül aylarında rekor sıcaklıkların görülme olasılığının yüksek olduğunu belirtti. El Nino'nun insan sağlığı üzerinde de ciddi tehditler oluşturduğunu ifade eden Kurnaz, "0,2 derecelik bir artış, aşırı sıcaklıklara en az 1 derece olarak yansır. Geçtiğimiz yıl Türkiye'de 50 derece ölçülen aşırı sıcaklık, El Nino olan bir yılda 51 dereceye ulaşabilir. Bu 1 derecelik artış bile insan yaşamı için ölüm kalım meselesi haline gelebilir. Bu nedenle ölümlerin ciddi oranda artabileceği bir durum söz konusu. Sıcaklık artışı ve deniz suyu sıcaklıklarındaki yükseliş nedeniyle birkaç yıl önce Libya'da 13 bin kişinin hayatını kaybetmesi bu riskin bir göstergesidir." dedi.
