Ekim ayının sona ermesine günler kala gözler enflasyon verilerine çevrildi. Gelecek hafta açıklanması beklenen ekim ayı enflasyonuna ilişkin tahminler gündemdeki yerini korurken, WEB TÜFE’nin ürün bazlı ölçümleri ay boyunca fiyatı en fazla yükselen kalemleri ortaya koydu.
Verilere göre domates, ekim ayında yüzde 31,59’luk fiyat artışıyla zam şampiyonu oldu. Domatesi yüzde 25,54 ile salatalık, yüzde 20,88 ile sivri biber takip etti. İlk üç sıranın sebze ürünlerinden oluşması, mutfak harcamalarındaki fiyat baskısını bir kez daha gündeme taşıdı.
Fiyat artışları domates, salatalık ve sivri biberle sınırlı kalmadı. Dolmalık biberde yüzde 16,38, çarliston biberde yüzde 13,44 ve kabakta yüzde 10,15 yükseliş kaydedildi. Sirkenin fiyatı yüzde 11,47 artarken makarna yüzde 9,23, pasta yüzde 8,50 ve bebek sütü yüzde 8,24 oranında zamlandı.
Tüketicilerin mutfak alışverişinde sıkça tercih ettiği diğer ürünlerde de artış görüldü. Tahıl gevreği yüzde 7,93, patlıcan yüzde 7,79, şehriye yüzde 6,68 ve kuru fasulye yüzde 6,57 yükseldi.
Ekim ayındaki fiyat hareketleri gıda ürünleriyle sınırlı kalmadı. Kablolu özel televizyon yayın hizmetleri yüzde 18,98’lik artışla listenin dördüncü sırasında yer aldı. LPG dolum ücreti yüzde 17,20, araç tamir ve bakım işçilik ücretleri ise yüzde 16,67 yükseldi.
Tüp gaz fiyatında yüzde 8,64, erkek ayakkabısı tamirinde yüzde 8,04 ve bilgisayar fiyatlarında yüzde 6,36 artış ölçüldü. Bu veriler, fiyat yükselişlerinin farklı ürün ve hizmet gruplarına yayıldığını gösterdi.
Sonbaharla birlikte hava sıcaklıklarının düşmesi ve açık tarla üretiminin azalması, sebze arzını etkileyebiliyor. Yaz döneminden sera üretimine geçiş sırasında yaşanan değişimler, domates, salatalık ve biber gibi ürünlerin fiyatlarında yükselişe neden olabiliyor.
Nakliye giderleri, ürün kayıpları ve sera üretim maliyetleri de fiyatlar üzerinde etkili olabiliyor. TEPAV’ın 1-25 Ekim dönemini kapsayan araştırmasında da gıda fiyatlarının aylık yüzde 2,59 arttığı, taze meyve ve sebzelerde domates, biber çeşitleri ve salatalığın öne çıktığı bildirildi.
WEB TÜFE ölçümlerine göre ekim ayında fiyatı en fazla yükselen ürün ve hizmetler şöyle sıralandı:
Ürün veya hizmet, Fiyat artışı
Domates: %31,59
Salatalık: %25,54
Sivri biber: %20,88
Kablolu yayın hizmetleri: %18,98
LPG dolum ücreti: %17,20
Araç tamir ve bakım işçiliği: %16,67
Dolmalık biber: %16,38
Çarliston biber: %13,44
Bebek sütü: %8,24
Erkek ayakkabısı tamiri: %8,04
Tahıl gevreği: %7,93
Patlıcan: %7,79
Kuru fasulye: %6,57
Bilgisayar: %6,36
Ürün bazında açıklanan artış oranlarının, genel enflasyona katkıyla aynı olmadığına da dikkat çekiliyor. Bir ürünün enflasyona etkisinin belirlenmesinde, fiyat değişiminin yanı sıra tüketim sepetindeki ağırlığı da önem taşıyor.
