Devlet üniversitelerinde ilk yerleştirmede kontenjanların yaklaşık yüzde 99’u dolmasına rağmen 30 binden fazla aday kayıt yaptırmadı. Son üç yılda devlet yükseköğretim kurumlarının toplam kontenjanlarında yaklaşık yüzde 36 azalma yaşandı. Eğitim-Bir-Sen, kontenjan planlamasının gerçek öğrenci talebi ve istihdam ihtiyacına göre yapılması gerektiğini vurguladı.
Eğitim-Bir-Sen, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) ilk ve ek yerleştirme sonuçlarına ilişkin bir değerlendirme yayımladı. Değerlendirmeye göre devlet üniversitelerinde ilk yerleştirmede kontenjanların yaklaşık yüzde 99’u doldu ancak 30 binden fazla aday kayıt yaptırmadı. Sendika, ek yerleştirmeye vakıf üniversiteleri ve açık öğretim dahil toplam 110 bin kontenjan kaldığını belirterek kontenjan planlamasının gerçek öğrenci talebi ve istihdam ihtiyacına göre yapılması gerektiğini vurguladı.
Sendikanın analizine göre, yaklaşık 2 milyon 426 bin adayın başvurduğu 2026 YKS’de devlet üniversitelerindeki örgün programların kontenjanlarının yaklaşık yüzde 99’u ilk yerleştirmede doldu. Örgün ön lisans programlarında doluluk oranı yüzde 100’e yaklaşırken, lisans programlarında 2 bin 255 kontenjan boş kaldı.
Vakıf yükseköğretim kurumlarında ise genel kontenjanların yaklaşık yüzde 80’i dolarken 35 bin 706 kontenjan ilk yerleştirmede boş kaldı.
Devlet üniversitelerinde kontenjanlar üç yılda yüzde 36 azaldı
Analizde, 2023’e kıyasla 2026’da devlet üniversitelerinin açık öğretim dışındaki kontenjanlarının yaklaşık 264 bin azalarak 730 bin seviyesine gerilediği belirtildi. Böylece son üç yılda devlet yükseköğretim kurumlarının toplam kontenjanlarında yaklaşık yüzde 36 azalma yaşandığı kaydedildi.
Bu düşüşte, 2024’ten itibaren ikinci öğretim programlarının kapatılması, yerleştiği halde kayıt yaptırmayan adayların sayısının yüksekliği ve bazı programların mezuniyet sonrası istihdamla bağının zayıflamasının etkili olduğu ifade edildi.
Ek yerleştirmeye 110 bin kontenjan kaldı
17 Eylül’de açıklanan ek yerleştirme kontenjanlarında yaklaşık 62 bin ön lisans ve 48 bin lisans olmak üzere toplam 110 bin kontenjan bulunduğu belirtilen analizde, açık öğretim hariç yalnızca devlet üniversitelerinde yaklaşık 22 bin 500 ön lisans ve 10 bin lisans kontenjanının ek yerleştirmeye kaldığı aktarıldı.
Eğitim-Bir-Sen, bu verilerin ilk yerleştirmede devlet üniversitelerine yerleşen 30 binden fazla adayın kayıt yaptırmadığını gösterdiğini bildirdi.
Kontenjanlar ihtiyaç analizine göre belirlenmeli
Sendika, üniversite kontenjanlarının yalnızca mevcut kapasiteyi doldurmak amacıyla belirlenmemesi gerektiğini vurgulayarak iş gücü piyasasının ihtiyaçları, öğrencilerin tercihleri, akademik ve fiziki kapasite, öğretim elemanı sayısı ile barınma, ulaşım ve beslenme koşullarının birlikte değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Açıklamada, "Yükseköğretimde kontenjanlar; üniversitelerin mevcut taleplerine göre değil, öğrencilerin gerçek tercihleri, programların istihdam kapasitesi, bölgesel ihtiyaçlar, üniversitelerin akademik ve fiziki imkanları ve ülkenin insan kaynağı planlaması esas alınarak belirlenmelidir" denildi.
Eğitim-Bir-Sen, sürekli boş kalan, tercih edilmeyen veya mezuniyet sonrası istihdamla bağı zayıflayan programların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
