KEMAL CEYLAN - Çorum'un Üyük köyünde imal edilen ve kısa süre önce coğrafi işaret tescili kazanan Üyük sarımsağının gelecek seneden itibaren Avrupa ülkelerine ihraç edilmesi planlanıyor.
Şehir merkezine 15 kilometre mesafedeki Üyük köyünde yaklaşık bin dekarlık alanda sarımsak imalatı gerçekleştiriliyor.
Her sene eylül-ekim döneminde araziyi sürerek ekime elverişli hale getiren üreticiler, yoğun el emeğiyle sarımsak tohumlarını toprakla buluşturuyor.
Yaklaşık 10 ay süren meşakkatli bakımla olgunlaşan sarımsak, sökülerek kurutulmak üzere depolara götürülüyor.
Üyük köyündeki hemen her konutun avlusunda bulunan depolarda büyüklüğüne göre sınıflandırılarak salkım biçimine
getirilen sarımsaklar, sonrasında toptan ve perakende olarak Türkiye'nin dört bir tarafına sevk ediliyor.
Üyük sarımsağı adına Çorum Ticaret Borsasınca yaklaşık 1,5 sene önce başlatılan coğrafi işaret tescil süreci tamamlandı.
Yoğun esansı, iri taneleri ve bir seneye yaklaşan saklama ömrü gibi belirgin niteliklerinden ötürü Türk Patent ve Marka Kurumunca (TÜRKPATENT) Üyük sarımsağına coğrafi işaret tescil belgesi verildi.
Ürünün büyük kısmının henüz sökülmeden satıldığı beldede, çiftçiler sarımsağa coğrafi işaret tescil belgesi verilmesinin sevincini duyuyor.
Çorum Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Kaya, AA muhabirine, Çorum'da leblebinin ardından coğrafi işaret tescili aldıkları ikinci mahsulün Üyük sarımsağı olduğunu söyledi.
Çorum'un bereketli topraklarında kaliteli sarımsak yetiştiğini altını çizerek belirten Kaya, "Üyük sarımsağının en büyük özelliği dayanıklılığının bir yıl kadar olması.
Farklı illerde yetişen sarımsaklara nazaran dayanıklılığı, aroması ve lezzetinin daha fazla olmasından dolayı coğrafi işaret tescili aldı." dedi.
Kentte sarımsak yetiştiriciliğini yaygınlaştırmak istediklerini dile getiren Kaya, "Sarımsak üretimini ve verimliliği artırmak için çalışacağız.
Üreticilerimizin kazancını artırmak, ekonomiye katkılarını sağlamak için dış satımda da üreticilerimizin yanında duracağız." diye konuştu.
- Üreticiler sarımsağı genellikle toptan satıyor
250 haneli, yaklaşık 1500 kişinin yaşadığı Üyük köyünün muhtarı Ali Yalvaç da köyde 50 senedir ata tohumu ile sarımsak yetiştirdiklerine dikkati çekti.
Köyde hemen her hanenin sarımsak ürettiğine işaret eden Yalvaç, "Üretimi daha da artırmaya çalışıyoruz. 2026'da
bin dönüme yakın alanda sarımsak ekildi. 2027'de 1500-2 bin dekara çıkarmayı hedefliyoruz." diye konuştu.
Üyük sarımsağının ihraç edilmesini arzuladıklarını dile getiren Yalvaç, "Sarımsağı genelde toptan satıyoruz. Bütün illerden gelip sarımsağı alıyorlar." ifadesini kullandı.
Yalvaç, bir dekar alandan 1300 kilograma kadar verim alabildiklerini aktardı.
Köyde yaklaşık 20 senedir sarımsak üretimi yapan Mehmet Erdem de Üyük sarımsağının ayırt edici niteliklerinin iri dişli, mor renkli, raf ömrünün uzun ve esansının yüksek olması olduğunu anlatarak, "Bu özelliklerinden dolayı tescil belgesi aldık.
Tazesi çıkıncaya kadar yaklaşık 10-11 ay raf ömrü var." diye konuştu.
Köyde yaklaşık 30 sene önce komşularından görüp ek kazanç elde etmek için küçük bir alanda sarımsak üretmeye başlayan
Mustafa Peker ise yetiştiriciliğini yıllık 10 dekara çıkardığını belirterek, sarımsağın zahmetli bir aşamayla sofraya ulaştığını sözlerine ekledi.
