Çalışan anneleri yakından ilgilendiren yeni doğum izni düzenlemesinde kritik tarih yaklaşıyor. Annelik iznini 24 haftaya yükselten yasa kapsamında daha önce izni sona ermiş çalışanlara da 8 haftalık ek izin hakkı verildi. Ancak bu haktan yararlanabilmek için tanınan başvuru süresi 15 Mayıs Cuma günü sona erecek. Yeni düzenlemeyle birlikte ek izin şartları, işverenin yükümlülükleri ve SGK ödeme detayları merak konusu oldu.
EK DOĞUM İZNİ BAŞVURUSU İÇİN SON TARİH NE ZAMAN?
Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın aktardığına göre, ek doğum izni hakkından 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi tamamlamamış kişiler yararlanacak. Bu kişilere, ek doğum izninden faydalanmak için 10 iş günü süre tanındı ve bu süre 15 Mayıs Cuma günü doluyor. Buna göre, 15 Ekim 2025 tarihinden itibaren doğum yapmış işçi, memur, kamudaki sözleşmeli personel ve Türk Silahlı Kuvvetler personeli anneler, 8 haftalık ek doğum izni için son başvuru tarihini kaçırmamalı.
İŞVEREN EK DOĞUM İZNİ BAŞVURUSUNU REDDEDEBİLİR Mİ?
Ek doğum izni başvuruları geçen hafta pazartesi günü başlamış olmasına rağmen, bazı işverenlerin bu başvurulara olumsuz yanıt verdiği yönünde iddialar bulunuyor. Oysa İş Kanunu'nun 74. maddesinde düzenlenen doğum izni ve doğum sonrası izinler emredici niteliktedir. Bu madde, iş sözleşmesi ile çalışan her türlü işçi için geçerlidir ve işverenin bu izinleri kullandırmama yetkisi bulunmamaktadır. Kanunun açık hükmüne rağmen işveren ek doğum izni başvurusunu reddederse, işçi iş sözleşmesini haklı fesih yaparak kıdem tazminatını alabilir ve hatta işveren hakkında manevi tazminat davası açabilir.
KİM NE KADAR DOĞUM İZNİ KULLANABİLECEK?
Yeni düzenleme ile normal doğum yapan annelere doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta doğum izni verilecek. Çoğul gebelik durumunda ise doğum öncesi süreye iki hafta eklenerek toplam izin süresi 26 haftaya çıkıyor. Annenin sağlık durumu uygunsa ve doktor onayı varsa, doğumdan önceki son iki haftaya kadar çalışmaya devam etme imkanı da bulunuyor. Daha önceki uygulamada bu süre 3 haftaydı. Annenin vefatı durumunda, kullanılamayan doğum sonrası izin süreleri babaya devredilir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinenlere veya koruyucu aile olanlara da belirli sürelerde izin hakkı tanınıyor.
YARIM ÇALIŞMA İZNİ
Doğum izninin bitiminden sonra, çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla anneye; birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin hakkı verilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere 30 gün eklenirken, engelli doğan çocuklar için bu süre 360 güne kadar uzuyor. Ayrıca, isteğe bağlı olarak 6 aya kadar ücretsiz izin kullanma imkanı da mevcut. Kadın işçiler, bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde 1,5 saat süt izni kullanabiliyor. Bu hakların tamamı kanunun emredici hükümlerindendir ve işverenin reddetme hakkı yoktur.
MEMUR VE İŞÇİNİN BABALIK İZNİ EŞİTLENDİ
Yapılan yeni düzenlemeyle birlikte, işçi ve memurların babalık izni süreleri eşitlendi. İşçilerin 5 gün olan babalık izni, memurlarda olduğu gibi 10 güne çıkarıldı.
İŞÇİYE DOĞUM İZNİNDE SGK’DAN İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ
Doğum izni süresince memurlar, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç maaşlarını kurumlarından almaya devam ederken, işçilere Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından iş göremezlik ödeneği (rapor parası) veriliyor. Bu ödenek, son 12 aylık ortalama prime esas kazancının üçte ikisi oranında hesaplanıyor. Ancak, 2026 yılı itibarıyla günlük iş göremezlik ödeneği 734 TL'den, 30 gün için ödenecek tutar ise 22.020 TL'den az olamıyor. On günlük babalık izni süresince ise işçinin ücreti işverence ödeniyor.
