Bursa'da lise öğrencileri tarafından görme engellilere restoranlarda destek olmak amacıyla geliştirilen yapay zeka destekli robot, İtalya'da katıldığı yarışmadan iki ödülle döndü.
Bursa Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi'nde öğrenim gören 3 lise öğrencisi, yemek yerken mutfak gereçlerini bulmakta zorlanan görme engellilerin hayatını kolaylaştırmak için yenilikçi bir proje geliştirdi.
Önünde iki kamera bulunan ve 3 bin 200'den fazla veri örneğiyle eğitilen robot, yazılım ve yapay zeka desteği sayesinde masadaki mutfak gereçlerini tanıyarak, görme engelli kullanıcıya sesli komutlarla yönlendirme yapıyor. Robot, nesnelerin uzaklığını ve yönünü belirterek kullanıcıya bilgi iletiyor.
Öğrenciler, proje öğretmenlerinin desteğiyle robotu, 21-23 Mart tarihleri arasında İtalya'nın Milano kentinde düzenlenen 38. Gençlik ve Bilim Yarışması'na (I Giovani e le Scienze 2026) sundu. Yaklaşık 10 bin projenin yarıştığı organizasyonda, Türkiye'yi temsil eden öğrenciler altın madalya kazanmayı başardı.
Proje ayrıca, yarışmanın paydaşlarından ABD'nin Yale Üniversitesi tarafından da "en üstün proje" ödülüne layık görüldü.
Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi Fizik Öğretmeni Hakan Özkaynak, Türkiye'nin bu yarışmada ilk kez altın madalya kazandığını belirterek, öğrencilerini tebrik etti. Binlerce proje arasından birinci olmanın gurur verici olduğunu söyledi.
Proje öğrencilerinden Tuna Yamaç, görme engellilerin hayatına dokunabilmek amacıyla bu projeyi hayata geçirdiklerini ifade etti. Robotun kameralar ve yapay zeka sayesinde nesneleri insan gözü gibi algılayıp sesli geri bildirim sağladığını aktardı. Yamaç, "Sesli komut yardımıyla, 'Bardak nerede?' diye sorduğunda yönlendirme yapıyor. 'Elinizin 20 santimetre sağında ya da solunda' gibi yönlendirme yapıyor. Cihazda 2 kamera kullanıyoruz. Bu kameralar, insan gözü gibi çalışıyor. İçerisine yüklediğimiz 3 bin 200'den fazla veri örnekli data setiyle cisimleri algılayıp, bu cisimler üzerinden bize çıkarım yapıyor." diye konuştu.
Yamaç, kendisinin ve proje arkadaşı Poyraz Güvener'in küçüklükten beri görme problemi yaşadığını ve bu durumun projeye empatiyle yaklaşmalarını sağladığını belirtti. İtalya'daki yarışmada ülkeyi temsil etmekten gurur duyduklarını ve projelerine güvendiklerini sözlerine ekledi.
Poyraz Güvener ise projeyi 20 görme engelli ve 30 engeli bulunmayan kişi üzerinde test ettiklerini, 50 katılımcıdan aldıkları 4,6'lık ortalama puanın projenin başarısını gösterdiğini kaydetti.
