Geçtiğimiz haftanın son işlem gününde başlayan satış baskısı, yeni haftayla birlikte Borsa İstanbul'da paniği artırdı. BIST 100 endeksi, Cuma günkü yüzde 1,67'lik kaybın ardından haftaya yüzde 0,87 düşüşle başladı ve gün içinde kayıplar yüzde 2'yi aştı. Piyasaları sarsan bu sert hareketlerin merkezinde ise bir portföy yönetim şirketinde yaşanan likidite krizi ve yatırımcıların fonlardan çıkış talepleri olduğu iddia ediliyor.
Piyasalardaki bu çalkantı, uluslararası finans basınının da dikkatinden kaçmadı. İngiltere merkezli Financial Times, yaşananları "Yatırımcıların 1 milyar dolar çektiği ‘fon hücumu’nda Türk hisseleri geriledi" başlığıyla duyurdu. Gazeteye konuşan RBC BlueBay Varlık Yönetimi Stratejisti Timothy Ash, durumu "Bu belki de Şimşek’in şimdiye kadarki en büyük sınavı" sözleriyle değerlendirdi. Reuters ve IntelliNews gibi ajanslar da konuyu, düzenleyici kurumların aldığı önlemler ve krizin Türkiye'nin finansal kırılganlıklarını yeniden gündeme getirmesi üzerinden ele aldı.
Borsadaki sert düşüşün sebebi ne?
Piyasalardaki satış dalgasının, Pusula Portföy'ün bazı fonlarda yatırımcıların iade taleplerini karşılayamadığını açıklamasının ardından tetiklendiği belirtiliyor. Uzmanlara göre sorun, bazı yerel fonların ilişkili oldukları ve halka açıklık oranı düşük şirketlerin hisselerini yoğun bir şekilde satın almasıyla başladı. Bu alımlar hisse fiyatlarını ve fonların değerini yapay olarak yükseltirken, yatırımcıların fonlardan çıkış talepleriyle birlikte likidite sıkışıklığı yaşandı. East Capital portföy danışmanı Emre Akçakmak, yaşananları "Şu anda gördüğümüz, likidite endişeleri nedeniyle yatırımcıların fonlardan çıkış yaptığı, fiilen bir ‘fon hücumu’” olarak tanımladı.
SPK'dan hangi adımlar geldi?
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), piyasadaki olağandışı hareketler ve manipülasyon iddiaları üzerine bir dizi önlem aldı. Kurul, aralarında Katılımevim, Gündoğdu Gıda ve Destek Finans Faktoring hisselerindeki işlemlerle bağlantılı olarak 38 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Bu kişilere Borsa İstanbul'da iki yıl süreyle işlem yasağı getirildi. Ayrıca, krizin merkezindeki Pusula Portföy'e de iki yıllık işlem yasağı uygulanırken, şirket yöneticileri de savcılığa sevk edilenler arasında yer aldı. SPK ayrıca, tasfiye edileceği açıklanan fonların piyasayı daha fazla sarsmasını önlemek amacıyla tasfiye süresini 3 aydan 6 aya çıkardı.
Düşüşten en çok hangi sektörler etkilendi?
Borsadaki genel düşüş tablosunda bazı sektörler diğerlerinden çok daha sert etkilendi. Günün en büyük kaybını yüzde 9,40'lık düşüşle finansal kiralama ve faktoring endeksi yaşadı. Holding endeksindeki değer kaybı ise yüzde 2,62'yi buldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,09 gibi daha sınırlı bir gerileme gösterirken, satış baskısına direnen ve pozitif ayrışan tek sektör yüzde 0,21'lik artışla ulaştırma oldu. Yatırımcılar, önümüzdeki günlerde açıklanacak ekonomik verileri ve SPK'nın atacağı yeni adımları yakından takip edecek.
