Bolu'dan İskoçya'ya uzanan 73 yıllık eşsiz miras! "Çöpe atıldı" sanıyordu, yıllar sonra görünce gözyaşlarına boğuldu: "Beni tekrar dünyaya getirdiniz"

Bolu'da 1953'te öğretmen Muhittin Fehmi Özgen ve öğrencilerinin oluşturduğu koleksiyondan günümüze 5 kutu ulaştı. İskoçya'da sergilenen koleksiyonun 600 örneği BAİBÜ'de korunuyor.

Bolu'dan İskoçya'ya uzanan 73 yıllık eşsiz miras! "Çöpe atıldı" sanıyordu, yıllar sonra görünce gözyaşlarına boğuldu: "Beni tekrar dünyaya getirdiniz"

Bolu'da 1953 yılında öğretmen Muhittin Fehmi Özgen ve öğrencileri tarafından oluşturulan 73 yıllık, 75 kutuluk tarihi bitki koleksiyonundan günümüze yalnızca 5 kutu ulaştı.

İskoçya'da sergilenen koleksiyondan geriye kalan 5 kutudaki 600 örnek, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nde (BAİBÜ) korunuyor.

30 yıldır Bitki Sistematiği alanında çalışan BAİBÜ Fen Edebiyat Fakültesi Prof. Dr. Nursel İkinci, “Burada gördüğünüz 5 kutu, bunlar 1953 yılında başlayarak 1961-63 yıllarına kadar Bolu çevresinden toplanmış bitki örneklerinden oluşuyor. Burada ilginç olan üniversitelerde verilen eğitim kalitesinde bir koleksiyon oluşturulmuş olması” dedi.

75 kutuluk tarihi bitki koleksiyonundan 5 kutu kaldı: 600 örnek korunuyor

Koleksiyon Edinburgh'da sergilendi

Bolu Kız Öğretmen Okulu'nun kurucu öğretmenlerinden Muhittin Fehmi Özgen, 1953 yılında başlattığı çalışmalarla Bolu'nun bitki, kayaç ve fosil örneklerini bir araya getirdi.

Öğrencileriyle birlikte Bolu ve çevresinde arazi incelemeleri yapan Özgen, topladığı böcek, kayaç, bitki ve fosil örnekleriyle bir koleksiyon oluşturdu.

Koleksiyon, İskoçya'nın Edinburgh kentindeki dünyaca ünlü herbaryum merkezine gönderilerek sergilendi.

Günümüze ulaşan örnekleri emekli tarih öğretmeni Mehmet Tunçkol kurtarılarak Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi herbaryumuna bağışladı. 5 kutudaki 600 örnek, Prof. Dr. Nursel İkinci'nin gözetiminde korunuyor.

Bolu Kız Öğretmen Okulu

Özgen'in oluşturduğu herbaryumun 2006 yılında kendilerine ulaştığını aktaran İkinci, “Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nin herbaryumunda bulunuyoruz. Bizim üniversitemizin herbaryumu 2001 yılında kuruldu. Ancak 2006 yılında bizim elimize çok değerli tarihi bir koleksiyon ulaştırıldı, emekli tarih öğretmeni Mehmet Tunçkol tarafından” dedi.

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi herbaryumunda korunan, 1953

Koleksiyonun bir kısmı kurtarılamadı

İkinci, koleksiyonun kurtarılamayan bir kısmının da bulunduğunu söyledi.

İkinci, “Ama bunlar zamanında 75 kutu olarak yapılmıştı. Ancak bunlar bize erişebildi.” diye konuştu.

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi herbaryumunda korunan, 1953

Bitki koleksiyonunun yanında başka koleksiyonların da bulunduğunu belirten İkinci, “Bu bitki koleksiyonunun yanında böcek ve fosil, kayaç, değerli mineraller koleksiyonu da vardı. Onların akıbetini tam bilemiyoruz” ifadelerini kullandı.

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi herbaryumunda korunan, 1953

Kurumsal herbaryumlar yalnızca Ankara ve İstanbul'daydı

İkinci, “1953 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nde ancak Ankara ve İstanbul'daki üniversitelerin kurumsal herbaryumları vardı. Yani burada neredeyse şunu diyebiliriz ki taşradaki Türkler tarafından kurulmuş ilk herbaryum gibi düşünebiliriz bunu. Mimarı, öğretmen Muhittin Fehmi Özgen. Çok değerli bir öğretmen. 1952'nin sonunda Bolu'ya geliyor. Bu örnekleri, müzeyi oluşturuyor. Ancak öncesinde 1947 yılında daha önce öğretmenlik yaptığı Balıkesir Savaştepe'de de yine bir herbaryum kuruyor. Ancak onlar günümüze erişemedi maalesef” diye konuştu.

BAİBÜ Fen Edebiyat Fakültesi Prof. Dr. Nursel İkinci, 1953

Özgen, örnekleri yıllar sonra gördü

Özgen'in, korunan herbaryumu yıllar sonra görme imkânı bulduğunu belirten İkinci, şöyle devam etti: “Şimdi bu eserler bize 2006 yılında ulaşmıştı. Hemen Muhittin Özgen'i bulma çalışmalarına giriştik. Okan Külköylüoğlu hocamız çok çaba harcadı bu konuda. Kendisine ulaştık ve 2007 yılında davet ettik onu üniversitemize, buraya bu herbaryumumuza geldi. Örnekleri kendisine gösterdiğimizde çok duygulandı. Gözleri doldu, ‘Beni tekrar dünyaya getirdiniz’ dedi ve umudu kesmişti. ‘Ben’ dedi ‘Bu örneklerin ben Bolu'dan işte 1960'lı yılların başında ayrıldığımda çöpe atıldığını düşündüm’ demişti. Onları böyle yaşatmış olmamız kendisini çok mutlu etti”

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Prof. Dr. Nursel İkinci, öğretmen Muhittin Fehmi Özgen

Deniz Ay
Editör