Bolu'da lise öğrencileri, mobil oyun bağımlılığının risklerini analiz eden yapay zeka destekli bir uygulama geliştirdi. Bu yenilikçi proje, aileler, rehber öğretmenler ve uzmanlara potansiyel bağımlılıklar hakkında erken uyarılar sunmayı amaçlıyor.
Bolu Bilim ve Sanat Merkezine (BİLSEM) devam eden Bolu Sosyal Bilimler Lisesi 9. sınıf öğrencisi Zeynep Sude Kaya ile İzzet Baysal Anadolu Lisesi 9. sınıf öğrencileri İrem İnci Tosun ve Çağan Töredi, çevrelerindeki arkadaşların mobil oyunlarla aşırı vakit geçirmesini gözlemleyerek harekete geçti. Bu gözlemler üzerine, hangi mobil oyunun ne kadar bağımlılık riski taşıdığını ölçebilecek bir proje geliştirme kararı aldılar.
Bolu BİLSEM'de görevli tarih öğretmeni Sevinç Demir Tümen'in danışmanlığında hayata geçirilen yapay zeka destekli risk analiz uygulamasında, sisteme girilen oyunların uygulama marketlerindeki kullanıcı yorumları detaylı bir şekilde inceleniyor. Uygulama, "duygusal bağımlılık", "finansal harcama", "fiziksel etkiler", "sosyal izolasyon" ve "zaman kaybı/aşırı oynama" gibi kategorilerdeki risk düzeylerini ölçüyor.
TÜBİTAK tarafından Ankara'da düzenlenen bölge yarışmasında "psikoloji" alanında birincilik elde eden uygulama, ailelere, rehber öğretmenlere ve uzmanlara, yapılan analizler sonucunda risk içeriği belirlenen oyunlar ve bu oyunların olumsuz yönlerini öne çıkaran değerlendirmeler sunma imkanı sağlıyor.
Projede yer alan öğrencilerden Zeynep Sude Kaya, günümüzde çocukların ve gençlerin mobil oyunlara yoğun ilgi gösterdiğini ve bunun zaman zaman bağımlılık seviyesine ulaştığını belirtti. Kaya, geliştirdikleri sistemin, velilere ve rehber öğretmenlere oyunların bağımlılık yapma potansiyeli hakkında önceden bilgi veren bir ön uyarı sistemi olduğunu ifade etti. Sistem, kullanıcı anketlerine gerek duymadan mobil oyunlardaki yorumları analiz ederek, oyunların hangi alanlarda ne kadar bağımlılık yarattığını ortaya koyuyor.
Öğrencilerden İrem İnci Tosun, mobil oyun kullanıcılarının yorumlarını analiz ederek psikolojik risk analizi yapan ve destek çıktıları üreten bir sistem geliştirdiklerini dile getirdi. Tosun, geliştirdikleri sistemin, ebeveynler, rehber öğretmenler ve bu alanda çalışan uzmanlar için bir karar destek mekanizması sunduğunu vurguladı. Uygulama sayesinde kullanıcılar, bir oyunu oynamadan önce hangi konularda bağımlılık riski taşıdığını öğrenebiliyor. Uygulama, oyun adını girdiğinizde 5 farklı kategoride risk seviyesini ölçüyor: duygusal bağımlılık, finansal harcama, fiziksel etkiler, sosyal izolasyon ve zaman kaybı/aşırı oynama.
BİLSEM öğrencisi Çağan Töredi ise, uygulamanın güvenilir sonuçlar verdiğini ve özellikle rehber öğretmenler ile aileler tarafından kullanılmasının önemini vurguladı. Töredi, "Anne baba kullandığı zaman, risk durumunu görebilecek. Hangi alanlarda bağımlılık yaptığını ya da hangi alanlarda risk içerdiğini..." diyerek uygulamanın potansiyel faydalarına dikkat çekti.
