Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İran ile ABD ve İsrail arasındaki çatışmanın küresel ölçekte şimdiye kadarki en büyük enerji krizini tetiklediğini söyledi.

Fransa merkezli France Inter radyosuna konuşan Birol, mevcut tabloyu “tarihin en büyük krizi” olarak niteledi.

Birol, petrol ve doğal gaz piyasalarında yaşanan sarsıntının benzeri görülmemiş seviyeye ulaştığını belirterek, “Bu gerçekten tarihteki en büyük kriz. Rusya kaynaklı gaz krizinin etkileriyle birleşince tablo daha da ağırlaşıyor” dedi.

Orta Doğu’daki savaşın, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Strait of Hormuz’daki deniz trafiğini ciddi biçimde yavaşlattığı ifade edildi.

Hürmüz Boğazı, dünya petrolü ile sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği güzergâh olarak biliniyor.

Enerji piyasalarındaki baskının yalnızca Orta Doğu kaynaklı olmadığına dikkat çeken Birol, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Rus gazının Avrupa’ya akışının kesilmesinin de hâlâ etkisini sürdürdüğünü vurguladı.

Birol, ay başında yaptığı değerlendirmede, mevcut koşulların 1973 petrol krizi, 1979 enerji şoku ve 2022 krizinin toplamından daha ağır olduğunu söylemişti.

IEA, mart ayında yükselen fiyatları dengelemek amacıyla üye ülkelerin stratejik stoklarından rekor düzeyde 400 milyon varil petrol piyasaya sürülmesi yönünde karar almıştı.

AB CİDDİ YAKIT SIKINTISIYLA KARŞI KARŞIYA

Avrupa Birliği (AB), savaşın etkileri ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle bu yaz ciddi yakıt sıkıntısıyla karşı karşıya kalabilir. 

AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen, İspanya’nın başkenti Madrid’de gazetecilere yaptığı açıklamada, Avrupa’nın özellikle havacılık yakıtı tedarikinde zor bir dönem yaşayabileceğini söyledi.

AB Komiseri, savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın enerji arzını doğrudan etkilediğini belirterek, önümüzdeki yaz döneminin Avrupa için zorlu geçeceğini ifade etti.

Jorgensen, Avrupa Birliği’nin savaşın jet yakıtı tedarikine etkisini sınırlamak amacıyla önlem paketleri hazırladığını açıkladı.

“Gerekirse elimizdeki jet yakıtı kaynaklarını yeniden dağıtabilir ve paylaşabiliriz” diyen Jorgensen, üye ülkeler arasında ortak koordinasyon sağlanabileceğini belirtti.

Avrupalı havayolu şirketleri, İran savaşı nedeniyle birkaç hafta içinde jet yakıtı sıkıntısı yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Verilere göre Avrupa’nın jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 75’i Orta Doğu’dan karşılanıyor.