Bilecik'te yaşayan Bulgaristan göçmeni İsa Dönerkaya, 95 yıl önce asker arkadaşından aldığı cennet (Trabzon) hurması tohumunu bahçesine ekti. Bu ekimle başlayan üretim, bugün bir köyün ekmek kapısı oldu.
Bilecik-Bozüyük kara yolunun kenarındaki yemyeşil ormanların içinde yaklaşık 180 kişinin yaşadığı köyün halkı, hurmadan kazandıklarıyla geçiniyor.

Tohum Trabzon'dan cepte geldi
Dönerkaya, 12 yaşındayken ailesiyle birlikte Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç etti. Trabzon'da askerlik yaptığı dönemde tanıştığı bir arkadaşından, Karadeniz Bölgesi'ne has olarak bilinen hurmanın tohumunu aldı.
Tezkeresinin ardından tohumu cebine koyup Bilecik'in merkeze bağlı Başköy köyüne geldi ve tarlaya ekti. 1930'dan bu yana süren üretim dededen toruna aktarıldı. Mahsul bugün çevre illere de pazarlanıyor.
1985'te vefat eden Dönerkaya'nın mezarı Eskişehir'de bulunuyor. Anısı ise köydeki Baştacı Kadınlar Derneğince tel örgüyle çevrilip fotoğrafı asılan bahçede yaşatılıyor.

Diyar: Türkiye’nin tek ilaçsız meyvesidir
Köyde Trabzon hurması üreticiliği yapan Sami Diyar, bu sene mahsulün güzel olduğunu söyledi. Diyar, tohumun hikâyesini şöyle anlattı: "Bu meyve Türkiye’nin tek ilaçsız meyvesidir. Trabzon hurması denilen meyvenin tohumunu İsa dedemiz 95 yıl önce Trabzon’dan askerden gelirken getirmiş."

Köyde bir bahçeye de hurmayı getiren kişinin adı verilmiş durumda. Diyar, "Burada köyde bir bahçeye hurmayı getiren İsa Dede’nin adı verildi. Orada onu da anıyor herkes" dedi.

Hasat iyi, fiyatlar düşük
Diyar'a göre Bilecik Küplü, Başköy ve Bekdemir civarından bin tona yakın mal çıkıyor. Üretici, "Bu sene hasat iyi ama biraz fiyatlar düşük, çok bol olduğu için." diye konuştu.
Mahsulü Eskişehir, Bursa, İstanbul ve Adapazarı'ndaki alıcılar yeşil olarak satın alıyor. Onlar hurmayı olgunlaştırıp pazarlara sunuyor. Diyar, "Fiyatı bu sene 20 ile 35 TL arasında değişiyor, ağaçlara göre değişiyor." ifadelerini kullandı.
Hurmanın değerlendirilme biçimlerini de sıraladı: "Şu andaki yeşil halinden soyduğun zaman asıyorsun, kuruyor. Kuru olarak tüketiliyor, cips yapılıyor." İnce ince doğranan hurma, gaz odalarında olgunlaştırılarak pazarlara çıkarılıyor. Kaynatıldığında pekmez oluyor. Diyar, "Çok güzel çocukların öksürüklerinde kullanılıyor" dedi.
