Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) tarafından hayata geçirilen "Deniz Biyoçeşitliliği ve Okuryazarlığı Projesi" kapsamında Antalya'nın Kaş ilçesinde deniz ekosistemine yönelik kapsamlı bilimsel araştırmalar yapılıyor. Proje, Marmara, Ege ve Akdeniz'deki deniz yaşamını mercek altına alıyor.
TÜDAV Bilim Danışmanı Destan Öztürk, İstanbul'dan başladıkları projenin şu anki durağının Kaş olduğunu belirtti. Çalışmalar kapsamında deniz memelilerinden deniz çayırlarına, pinalardan deniz suyu sıcaklığı ve tuzluluğuna kadar birçok kritik parametre inceleniyor. Uzman ekipler, deniz kirliliği başta olmak üzere farklı unsurları titizlikle değerlendiriyor.
Deniz suyu sıcaklığı, akıntı, dalga, tuzluluk ve oksijen gibi veriler kaydedilirken, su bulanıklığı ve görünürlüğü üzerine de ölçümler gerçekleştiriliyor. Dalışlar sırasında deniz suyu örnekleri toplanarak mikroplastik ve deniz anası araştırmaları için özel ağ sistemleri kullanılıyor.
"Akustik dinleme çalışmaları sürüyor"
Bölgedeki araştırmalar kapsamında akustik dinleme çalışmaları da aktif olarak devam ediyor. Denize indirilen hidrofonlar aracılığıyla hem kayıt alınıyor hem de bölgede deniz memelisi varlığı tespit ediliyor. Bir canlı tespit edildiğinde, cihazlar hemen indiriliyor ve detaylı dinleme yapılıyor. Balina, yunus, deniz kaplumbağası ve deniz kuşlarına yönelik gözlem çalışmaları da sürdürülüyor. Dalışlarda, özellikle deniz çayırları ve pinalar gibi hassas ve koruma altındaki türler öncelikli olarak inceleniyor.
Denizlerin ısınmasının birçok canlı türünü etkilediğine dikkat çeken Öztürk, farklı denizlerden gelen bazı türlerin Türkiye sularına uyum sağlayarak yaşamaya başladığını vurguladı. Denizanasının bu türlerin başında geldiğini belirten Öztürk, "Oldukça güzel canlılar olmalarına rağmen insanlarla temas etmeleri durumunda yakıcı ve zararlı sonuçlara neden olabiliyorlar. Bu denizanası izleme programı sayesinde de bu canlıların nerede ve ne zaman görüldüğüne ilişkin önemli veriler elde ediyoruz." dedi.
"Deniz kaplumbağası popülasyonlarında artış yaşandı"
Proje kapsamında deniz kaplumbağaları üzerine de önemli çalışmalar yürütülüyor. TÜDAV Bilim Danışmanı Prof. Dr. Oğuz Türkozan, deniz kaplumbağalarını Çeşme kıyılarından Kaş'a kadar izlediklerini ifade etti. Mayıs ayı itibarıyla başlayacak olan üreme döneminde, deniz kaplumbağalarının çiftleşme bölgelerini tespit etmek temel amaç olarak belirlenmiş durumda. Ayrıca, deniz çayırları ile deniz kaplumbağaları arasındaki ilişki de yakından gözlemleniyor.
Prof. Dr. Türkozan, "Akdeniz'de 30 yılı aşkın süredir yürütülen bilimsel çalışmalar ve koruma faaliyetleri sayesinde deniz kaplumbağası popülasyonlarında önemli artış yaşandı. Yuva sayılarında iki ila üç kat artış gözlemledik." diyerek koruma çalışmalarının olumlu sonuçlarını vurguladı. Özellikle caretta caretta türünde belirgin bir popülasyon artışı gözlemlendiği belirtildi.
"Deniz çayırları birçok canlı için yaşam alanı oluşturuyor"
Deniz çayırlarının, deniz ekosisteminde pek çok canlı türü için hayati bir yaşam alanı oluşturduğu da vurgulandı.
