Anayasa Mahkemesi'nde (AYM) önemli bir dönemeç yaşanıyor. Danıştay üyesiyken 18 Aralık 2014’te AYM üyeliğine seçilen ve 22 Aralık 2014’te görevi devralan Kadir Özkaya’nın 12 yıllık görev süresi, mahkeme üyelerinin görev sürelerini 12 yılla sınırlayan yasal düzenleme gereğince 22 Aralık itibarıyla sona eriyor.
Anayasa Mahkemesi İç Tüzüğü'nde yer alan hükümler doğrultusunda, mevcut başkanın görev süresinin dolacağı tarihten iki ay öncesinde başkanlık seçim sürecinin başlatılması gerekiyor. Bu kural gereği, seçim süreci dün itibarıyla fiilen başladı.
Seçim takvimi ve oy verme usulü nasıl işleyecek?
Seçimin gerçekleştirileceği kesin gün, saat ve yer mevcut Başkan Kadir Özkaya tarafından belirlenecek. Bu bilgiler, seçimden en az 7 gün önce yazılı olarak AYM üyelerine bildirilecek. Görev süresi dolacak olan Kadir Özkaya, yasal olarak seçimde başkan adayı olamayacak; ancak görevde bulunması hasebiyle seçimde oy kullanma hakkına sahip olacak.
Anayasa Mahkemesi’nin 15 asıl üyesinin tamamı doğal aday statüsünde kabul ediliyor. Bu nedenle başkanlık seçimi için herhangi bir resmi adaylık başvurusu yapılmasına gerek duyulmuyor. Üyeler, seçim gününe kadar kendi istekleriyle adaylıklarını kamuoyu veya meslektaşlarıyla paylaşabilecekleri gibi, doğrudan oy pusulasına diledikleri bir üyenin ismini de yazabiliyorlar. Yapılacak gizli oylamada, 15 üyeden en az 8'inin salt çoğunluğunu alan isim dört yıllığına Anayasa Mahkemesi’nin yeni başkanı olarak seçilecek. Seçim sürecinin sevk ve idare işlemleri ise mevcut Başkan Özkaya tarafından yürütülecek.
Yargı kulislerinde geçen isimler ve Özkaya'nın geleceği
Yargı kulislerinde konuşulan senaryolara göre, AYM Başkanvekilleri İrfan Fidan ve Basri Bağcı ile AYM üyesi Muhterem İnce’nin adı başkan adayları arasında geçiyor. Aralık ayı başında sandık başına gidilmesi beklenirken, seçim sonucunda yüksek mahkemenin yeni başkanı netleşecek.
Öte yandan, görev süresi dolacak olan AYM Başkanı Kadir Özkaya’nın yaş haddinden emekliye ayrılması için henüz iki yıllık bir süresi bulunuyor. Anayasa Mahkemesi’nin Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay kökenli üyeleri, yüksek mahkemedeki görev süreleri tamamlandığında herhangi bir idari işleme gerek kalmaksızın ve boş kadro şartı aranmaksızın kendi köken kurumlarındaki üyelik görevlerine geri dönebiliyorlar. AYM’de geçen hizmet süreleri de kendi kurumlarındaki kıdemlerine sayılıyor. Bu kapsamda Kadir Özkaya, istemesi halinde eski kurumu olan Danıştay’daki üyelik görevine geri dönebilecek.
