SEMİH ŞAHİN - Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenlerince, gemi gövdelerinde oluşan, hem denizleri kirleten
hem de küresel ısınmayı tetikleyen "biofouling" (kekomoz) tehlikesine dikkati çekmek için proje hazırlandı.
SEMİH ŞAHİN - Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenlerince, gemi gövdelerinde oluşan, hem denizleri kirleten
hem de küresel ısınmayı tetikleyen "biofouling" (kekomoz) tehlikesine dikkati çekmek için proje hazırlandı.
Proje, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen panelde sunuldu.
Akademisyenler, projeyle COP31'de kekomozla mücadeleye yönelik karar alınmasını sağlamayı amaçlıyor.
Proje yürütücüsü ve BTÜ AR-GE'den Sorumlu Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sinan Uyanık, AA muhabirine, COP31 kapsamında
Antalya'da yürütülen çalışmalara 11 proje, 11 akademisyen ve öğrencilerden oluşan ekiple bilimsel katkı sağladıklarını söyledi.
Uyanık, Türkiye Afetle Mücadele Vakfı ile hazırladıkları projenin, deniz taşımacılığında gemi gövdelerine yapışarak biyolojik kirlenmeye neden
olan ve halk arasında "kekomoz", literatürde ise "biofouling" olarak bilinen canlılarla mücadeleye yönelik olduğunu dile getirdi.
Kekomozun hem deniz ekosistemini bozduğunu hem de küresel ısınmayı etkilediğini belirten Uyanık, gemi gövdelerini
bu canlılardan korumak için uygulanan mevcut yöntemlerin de deniz kirliliğine neden olduğunu ifade etti.
Uyanık, gemi yüzeylerinin "biyosit" adı verilen zehirli bileşenler içeren boyalarla kaplandığını veya belirli aralıklarla fiziksel temizliğe tabi
tutulduğunu, her iki durumda da ağır metallerin, boya kalıntılarının ve istilacı türlerin deniz suyuna karıştığını söyledi.
- "Bağlayıcı bir kararın bu süreçte alınmasını amaçlıyoruz"
Uyanık, kekomozla mücadeleye yönelik ilk önce COP31'de karar alınmasını sağlamayı amaçladıklarını belirterek şöyle devam etti:
"Denizlere zarar vermeyecek akademik bir çözüm üretilmesi gerektiğiyle ilgili çalışma yapılması gerekiyor. Çevre dostu bir çözümün akademik bir AR-GE projesiyle geliştirilmesi gerekiyor.
Akademisyenlerin bu konuyla alakalı bilimsel bir AR-GE projesi yapması gerekiyor. Öncelikli olarak COP31'de alınması gereken karar, bununla ilgili küresel mücadele başlatmak olmalı.
Ülke bazında değil de küresel ölçekte mücadeleyle ilgili bir karar metni yayımlanması gerekiyor. Sonrasında ise nasıl bir mücadele yönteminin olacağını üniversitelerin, akademisyenlerin çalışması gerekiyor."
Kekomozun bir doğal afet olduğunu söyleyen Uyanık, "Bu afetin önlenebilmesi için gemi taşımacılığında çok önemli düzenleyici bir
kuruluş olan IMO'nun da (International Maritime Organization) tüm dünya ülkelerini bağlayıcı bir karar alması gerekiyor." diye konuştu.
Kekomozla alakalı düzenleyici bir kanun, yönetmelik ve bağlayıcı bir tasarı bulunmadığını dile getiren Uyanık, şunları kaydetti:
"COP31'e sunduğumuz projeyle hem iklim değişikliğiyle mücadele hem deniz ekosisteminin korunması için bağlayıcı bir kararın bu süreçte alınmasını amaçlıyoruz. Deniz taşımacılığında 'biofouling' dediğimiz unsurların biyolojik kirlenme neticesinde tutunan canlıların etkisi nedeniyle gemi yüzeyinde pürüzlülük artmakta.
Pürüzlülük ne kadar artarsa geminin hareket etmesi için tüketmesi gereken enerji miktarının da o kadar fazla olması gerekiyor.
Aynı mesafeye hiç biofouling olmayan bir geminin yakıt tüketimi 10 birimse, biofouling oranına bağlı olarak yüzde 10 ile 80 oranında yakıt tüketimi artıyor."
Prof. Dr. Uyanık, fazla yakıt tüketimiyle daha çok emisyonun ortaya çıktığına işaret ederek, "Fazla emisyonların ortaya çıkması küresel ısınmaya sebep olan özellikle karbonmonoksit gibi gazların atmosfere salınmasına sebep olmakta.
Bu da küresel ısınmayı artırıcı olumsuz bir sonuç ortaya çıkarmakta." dedi.
