Araştırmaya göre gençlerin yüzde 40’ı geçinemiyor, yüzde 39’u ise geçinse de birikim yapamıyor. Anka’da yer alan habere göre, bir önceki seçimde AK Parti’ye oy verdiğini belirten gençlerin yüzde 41’i ise ekonomi düzelmediği takdirde bir sonraki seçimde AK Parti’ye oy vermeyeceğini söyledi. Arayüz Kampanyası tarafından Türkiye genelinde 18-30 yaş arasındaki bin 255 gençle gerçekleştirilen "Arayüz Gençlik Araştırması: Siyasi Eğilimler, Sosyal Konumlanma ve Mobilizasyon Araştırması 2026"nın sonuçları açıklandı.
Araştırmanın sonuçlarını Arayüz Kampanyası Direktörü Nevzat Taşçı ve saha araştırmacısı Yusuf Said Akcakaya değerlendirdi.
Bilgisayar destekli telefon anketi yöntemiyle 27-31 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırmada gençlerin ekonomik durumları, duygu durumları, siyasete ilgileri, seçimlere katılım niyetleri, siyasi temsil algıları ve kurumlara yönelik güven düzeyleri ele alındı.
Gençlerin en önemli iki sorunu ekonomi ve işsizlik
Araştırmada gençlere Türkiye’de karşılaştıkları en önemli sorunlardan en fazla iki tanesini belirtmeleri istendi. Ekonomi ve işsizlik, gençlerin en fazla dile getirdiği sorunlar olarak öne çıktı.
Araştırmada barınma, gelecek planı yapamama ve evlilik gibi başlıkların da gençler tarafından ekonomi ve istihdam sorunlarıyla bağlantılı değerlendirildiği belirtildi. Gençlerin ekonomik durumları üç grupta ele alındı. Buna göre gençlerin yüzde 40’ı geçinemediğini, yüzde 39’u ise geçinebildiğini ancak herhangi bir birikim yapamadığını söyledi. Böylece gençlerin yaklaşık beşte dördünün ya geçinemediği ya da yalnızca mevcut gelirleriyle geçinip birikim yapamadığı ortaya çıktı.
Çalışma durumuna göre yapılan değerlendirmede ise geçinemediğini belirtenlerin oranının mavi yakalı çalışanlar ve işsizlerde yüzde 50 bandına yaklaştığı görüldü.
Gençlerde stres ve kaygı öne çıktı
Araştırmada gençlerin duygu durumları da ölçüldü. Stres ve kaygı, 10 üzerinden 6,4 puanla gençlerin en yoğun yaşadığı duygu oldu. Öfke 5,5 puanla ikinci sırada yer alırken, çaresizlik üçüncü sırada yer aldı.
Araştırmada gençlerin yaklaşık yarısının stres ve kaygıyı yüksek düzeyde hissettiği belirtildi. Stres düzeyi 22-25 yaş grubunda zirve yaptı. Bu yaş grubunda stres düzeyi 6,7 olarak ölçüldü. Araştırmada bu dönemin üniversiteden mezuniyet, iş arama ve çalışma hayatına geçiş gibi süreçlerle örtüştüğüne dikkat çekildi.
Kadınların stres düzeyinin ise erkeklerden yaklaşık 0,8 puan daha yüksek olduğu belirtildi. Gençlerin ekonomik durumları ile duygu durumları arasında da belirgin farklılıklar ortaya çıktı. Rahat geçindiğini ve birikim yapabildiğini belirten gençler en düşük stres ve en yüksek umut düzeyine sahip grup oldu. Geçinemediğini belirten gençler ise en yüksek stres ve en düşük umut düzeyine sahip grup olarak öne çıktı.
Gençlerin yüzde 22’si siyasetle ilgileniyor
Araştırmaya göre gençlerin yüzde 22’si siyasetle ilgilendiğini belirtirken, yüzde 34’ü "biraz ilgilendiğini" söyledi. Böylece gençlerin yarıdan fazlasının siyasete ya sınırlı düzeyde ilgi duyduğu ya da hiç ilgi duymadığı görüldü. Buna karşın gençlerin yüzde 74’ü bir sonraki seçimde sandığa giderek oy kullanmayı düşündüğünü ifade etti. Siyasetle ilgilenmediğini söyleyen gençlerde dahi seçime katılım niyeti yüzde 65 seviyesinde ölçüldü.
Gençler siyasetin kendilerine değişim ve temsil imkanı sunmadığını düşünüyor
Araştırmada gençlerin önemli bir bölümünün mevcut siyasi yapının kendilerine "değişim, söz hakkı ve temsil imkanı sunmadığını" düşündüğü ortaya çıktı. Gençlerin yaklaşık beşte üçü kendi geleceği üzerinde söz sahibi olduğunu düşünmediğini belirtirken, yüzde 65’i sorunlarının siyasi partiler tarafından gündeme taşınmadığını söyledi.
Siyasi parti tercihlerine göre yapılan değerlendirmelerde de benzer sonuçlar ortaya çıktı. AKP seçmenleri arasında gençlerin yüzde 41’i seçimlerin değişim sunmadığını düşünürken, yüzde 58’i kendi sorunlarının gündeme gelmediğini ifade etti.
Bir önceki seçimde AK Parti’ye oy verdiğini ve bir sonraki seçimde de AK Parti’ye oy vermeyi düşündüğünü belirten gençlerin yüzde 41’i ise ekonomi düzelmediği takdirde AK Parti’ye oy vermeyeceğini söyledi.
Gençlerin yüzde 80’i daha fazla genç siyasetçi istiyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de gençlerin siyasi temsil beklentisi oldu. Gençlerin yüzde 80’i TBMM’de ve yerel yönetimlerde daha fazla genç siyasetçi görmek istediğini belirtti. Buna karşılık, koşulların uygun olması ve maddi açıdan herhangi bir engel bulunmaması halinde siyasete girmek istediğini söyleyenlerin oranı yüzde 31’de kaldı.
Araştırmada bu farkın, gençlerin önemli bir bölümünün doğrudan siyasete girmekten ziyade kendilerini temsil edecek daha fazla genç siyasetçi görmek istediğini gösterdiği belirtildi.
Yeni Parti araştırmaya üç gün kala kuruldu
Araştırmanın 27 Temmuz’da başladığı, Yeni Parti’nin ise araştırmanın başlamasından üç gün önce kurulduğu belirtildi. Araştırma tamamlandığında partinin yaklaşık bir haftalık olduğu ifade edildi.
Bu nedenle araştırma döneminde Yeni Parti’ye yönelik seçmen tercihlerinin henüz tam olarak ayrışmadığı, partinin programı, kadrosu ve izleyeceği siyasi çizgiye ilişkin belirsizliklerin bulunduğu aktarıldı.
Araştırmada tercih belirtmeyen seçmenlerin de birden fazla kümeden oluştuğu ve Türkiye’deki iki kutuplu siyasi yapının sonuçlara yansıdığı ifade edildi. Yeni Parti ve AK Parti seçmenlerinin demografik dağılımlarında büyük farklılık bulunmadığı, ancak ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerde belirgin farklılaşmalar olduğu görüldü.
Araştırmaya göre geçinemediğini söyleyenlerin oranı Yeni Parti seçmenlerinde yüzde 54, AK Parti seçmenlerinde ise yüzde 29 olarak ölçüldü. Yeni Parti seçmenlerinin yaklaşık yarısının umudu düşük düzeyde hissettiği belirtilirken, bu oran AKP seçmenlerinde yüzde 27 olarak ölçüldü. Yüksek düzeyde stres hissedenlerin oranı Yeni Parti seçmenlerinde yüzde 65, AK Parti seçmenlerinde ise yüzde 44 olarak belirlendi.
AK Parti desteğinde ekonomi belirleyici faktör
Araştırmada gençlere AK Parti iktidarına yönelik tutumları da soruldu.
"Ekonomi iyi gitmese de AK Parti’yi desteklerim" diyenlerin oranı yüzde 14 olarak ölçülürken, "Ekonomi düzelirse AK Parti’yi desteklerim" diyenlerin oranı yüzde 41 oldu. "Ekonomi düzelse de AK Parti’yi desteklemem" diyenlerin oranı ise yüzde 45 olarak belirlendi. Araştırmada mevcut durumda AKP’yi tercih eden gençlerin yüzde 56’sının desteğinin devamını ekonomik koşulların düzelmesine bağladığı aktarıldı.
İmamoğlu-Erdoğan senaryosunda kararsızların oranı yüzde 27
Araştırmada cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında ikinci tur seçim senaryosu da gençlere soruldu. Kararsızlar dağıtılmadan yapılan ölçümde İmamoğlu’nun oyu yüzde 43,4, Erdoğan’ın oyu yüzde 29,5 olarak belirlendi. Kararsızların oranı ise yüzde 27 oldu.
Kararsızların dağıtılması halinde İmamoğlu’nun oy oranının yaklaşık yüzde 60 seviyesine çıktığı belirtildi. Araştırmada, örneklemdeki kararsız seçmen oranının yüksek olması nedeniyle kararsızların dağıtılmasının sonuçların yorumlanmasında ayrıca değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Gençlere seçimi kimin kazanacağını düşündükleri de soruldu. Gençlerin yüzde 58’i seçimi Erdoğan’ın kazanacağını düşündüğünü belirtirken, muhalefetin kazanacağını düşünenlerin oranı yüzde 42’de kaldı.
Araştırmada önceki dönemlerde muhalefetin kazanacağına yönelik beklentinin daha yüksek olduğu ve zaman içerisinde bu beklentide düşüş görüldüğü ifade edildi. Erdoğan’a oy vereceğini söyleyen gençlerin yüzde 86’sının Erdoğan’ın kazanacağını düşündüğü belirtildi. İmamoğlu’na oy vereceğini söyleyen gençlerin ise yüzde 48’i İmamoğlu’nun kazanacağını düşündüğünü ifade etti.
Gençlerin en fazla güvendiği kurum TBMM
Araştırmada gençlerin kamu kurumları ve siyasi yapılara yönelik güven düzeyleri de ölçüldü. TBMM’ye güvenenlerin oranı yüzde 43 olarak belirlenirken, güvenmeyenlerin oranı yüzde 30 oldu. Sivil toplum kuruluşlarına güven yüzde 32, güvensizlik yüzde 40; yargıya güven yüzde 32, güvensizlik yüzde 44; belediyelere güven yüzde 29, güvensizlik yüzde 42 olarak ölçüldü.
Medyaya güvenenlerin oranı yüzde 26’da kalırken, güvenmeyenlerin oranı yüzde 53 olarak belirlendi. Siyasi partilere güvenenlerin oranı ise yüzde 23 oldu. Siyasi partilere güvenmeyenlerin oranı yüzde 53 olarak ölçüldü.
Araştırmaya göre gençlerin yüzde 37’si hiçbir kuruma güvenmediğini belirtti.
