Sakarya’nın Adapazarı ilçesinde 1990’lı yılların başından bu yana hizmet veren Katlı Pazar için kentsel dönüşüm süreci başlatılacağı açıklandı. Kentin ticaret hafızasında önemli bir yer tutan çarşıda esnaf, 30 yılı aşkın süredir yaşadığı hatıraları ve pazarın şehir kültüründeki yerini anlattı.
Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar’ın ekim ayında kentsel dönüşüme gireceğini açıkladığı tarihi çarşı, böylece yeni bir sürece hazırlanıyor.
Katlı Pazar kentsel dönüşüme dahil edilecek
1991 yılında Ünal Ozan tarafından hizmete açılan pazar, Adapazarı ilçesinin merkezinde yüzlerce dükkanı ve binlerce çalışanı bir araya getiren dev bir ticaret hacmine sahip. Katlı Pazar için kentsel dönüşüm kararı geçtiğimiz ekim ayında duyuruldu.
Alemdar, şehir genelindeki dönüşüm çalışmalarına Katlı Pazar’ın da dahil olacağını şu ifadelerle dile getirdi: "Bu şehrin tamamını dönüştürmek durumundayız. Bunun için topyekun bir seferberlik ilan etmemiz lazım. Katlı Pazar yeriyle ilgili şunu net bir şekilde ifade etmeliyim ki Gar Meydanı ile Mithatpaşa İstasyonu arasının yer altına alınmasıyla birlikte Katlı Pazar yerinde kesinlikle kentsel dönüşüm olacak"
"20 Bin kişiye ekmek veren çok köklü ve ciddi bir kurum burası"
Pazar alanında yaklaşık 30 yıldır esnaflık yaparak vatandaşın nabzını tutan Yusuf Onbaşıoğlu, pazar yerinin kuruluşundan bugüne uzanan sürecini ve esnaflık kültürünü değerlendirdi. Pazarın şehrin merkezindeki önemine ve istihdama katkısına dikkat çeken Onbaşıoğlu, 1992 yılında açılan Katlı Pazar’da hemen hemen yaklaşık 30 yıldır ticaret yaptıklarını söyledi.
Onbaşıoğlu, dükkan sayısını şöyle anlattı: "Burada yaklaşık 850 tane dükkan var. 850 dükkanın hepsi aynı kişiye ait değil, çoklu dükkan çalıştıranlar var. Üç aşağı beş yukarı en az 700 esnaf vardır."
Çalışan personelleri, onların ailelerini ve buraya mal getiren tedarikçileri de sayan Onbaşıoğlu, "20 bin kişiye ekmek veren çok köklü ve ciddi bir kurum burası" dedi. Şehrin merkezinde bulunan pazarın, günlük temel ihtiyaçların karşılandığı bir yer olduğunu anlatan Onbaşıoğlu, etinden sütüne, peynirinden sebze meyvesine, giyiminden terzisine, kuaföründen ayakkabıcısına kadar pek çok ürünün burada satıldığını söyledi. Binayı orta ve alt gelir grubuna hitap eden "çok nadide bir bina" olarak tanımladı.
"Allah Ünal Ozan’dan razı olsun"
Dönemin belediye başkanı Ünal Ozan tarafından kazandırılan yapının eski günlerini yâd eden Onbaşıoğlu, "Allah Ünal Ozan’dan razı olsun. Yattığı yeri cennet etsin." diye konuştu.
Onbaşıoğlu’na göre Ozan, mükemmel bir yerde mükemmel, kurumsal bir bina kurdu. Bu kurumsallık sonradan bozuldu ve bir sürü süreç yaşandı, ancak ticaret yıllar boyunca sürdü. Onbaşıoğlu şöyle devam etti: "Buralar hijyenik ortamlarda, köpüklü sular ile yıkanırdı. Otorite vardı. Herkes istediği yere dükkan açamazdı"
"Market sistemi insanların iletişim yeteneğini bozdu"
Modern market sisteminin insan ilişkilerini zayıflattığını, Katlı Pazar’ın ise halkın nabzının tutulduğu bir sosyalleşme merkezi olduğunu vurgulayan Onbaşıoğlu, iki oğlu olduğunu ve hayatlarını buradan geçindirdiklerini söyledi. Yalnızca kendisinin değil, birçok insanın gençliğini ve orta yaşlılığını bu binada geçirdiğini, burada bir ticari hayat oluşturduğunu anlattı.
Burası çok ciddi bir gıda temin bölgesi, diyen Onbaşıoğlu, Türkiye’nin neresine giderse gitsin bu kadar yoğun market zincirlerinin ve sebze meyve arzının olduğu bir bölge görmediğini belirtti. Akdeniz, Ege, Marmara, İç Anadolu ve Karadeniz’in batısında gitmediği yer kalmadığını da sözlerine ekledi. İhtisas görmüş biri olmadığını, ancak kendilerince bir takım tespitlerde bulunduklarını söyledi.
Onbaşıoğlu’na göre insanlar bu bölgelere geldiğinde ruhsal ve psikolojik olarak rahatlıyor. Alışveriş merkezinde ve kapalı mağaza ile dükkanlarda ise yalnızca gezilebildiğini kaydeden Onbaşıoğlu, "Burası sosyalleşmenin, esnaf ile muhabbet etmenin çeşitli ürünler görmenin çok önemli bir boyutu." ifadelerini kullandı.
Market sistemini de eleştiren Onbaşıoğlu, "Market sistemi insanların iletişim yeteneğini bozdu. Bir market arabası kadar ciddi bir alışveriş yapıyorsun, hiçbir iletişim kurmuyorsun. Bu korkunç bir şey. İnsanlar asosyal hale geldi." dedi. Esnafın halkın en dip noktasından en tavan noktasındaki insanlarla birebir muhatap olduğunu da anlatan Onbaşıoğlu, "Herkes esnafın yanına gider, esnaf halkın nabzını bilen kendince tespitleri olan bir kitledir" şeklinde konuştu.
