ABD'nin İran'a yönelik ekonomik baskıyı artırması, Türkiye ile İran arasındaki hava trafiğini durma noktasına getirdi. Gelen son dakika bilgilerine göre, Türk Hava Yolları (THY), AJet ve Pegasus, 21 Eylül itibarıyla İran'a yönelik tüm uçuşlarını askıya aldı. Havayolu şirketlerinin rezervasyon sistemlerinde Mart 2027'ye kadar İran destinasyonlarına uçuş bulunmadığı belirtilirken, bu kararın Türkiye ekonomisi ve turizmi için ağır bir fatura çıkaracağı öngörülüyor.
Uçuşlar neden iptal edildi?
Kararın temelinde, ABD Hazine Bakanlığı'nın İran havacılık sektörüne yönelik uygulamaya koyduğu kapsamlı yeni yaptırımlar yatıyor. Washington yönetimi, İran'ın havacılık ağını silah ve personel taşımak için kullandığını öne sürerek bu sektöre destek sağlayan tüm unsurları hedef alıyor. Konuya yakın kaynaklara göre yaptırımlar, sadece ABD üretimi Boeing uçaklarını değil, içerisinde ABD menşeli parça ve teknoloji barındıran Airbus gibi uçakları da kapsıyor. Bu durum, filolarında bu tip uçakları bulunduran Türk şirketlerini yaptırım riskiyle karşı karşıya bıraktı.
ABD'nin tehdidi neydi?
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından yapılan açıklama, yaptırımların ciddiyetini gözler önüne serdi. Bessent, İran uçaklarına hizmet veren ülkeleri açıkça uyararak, “Bunu nasıl yapacağız? Eğer iniş yaparlarsa onlara yakıt sağlayamazsınız. İniş hizmetleri sunamazsınız, bilet satamazsınız. Aksi takdirde dolar sisteminden çıkarılırsınız” ifadelerini kullandı. Bu tehdit, uluslararası finans sistemine entegre olan havayolu şirketleri için uçuşları durdurmaktan başka bir seçenek bırakmadı.
Kararın Türkiye'ye ekonomik etkisi ne olacak?
İran'dan Türkiye'ye her yıl sadece havayoluyla 2 milyondan fazla turist geliyordu. Bu rakam, İran'ı Türkiye için en önemli turizm pazarlarından biri haline getiriyordu. Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) verilerine göre, 2024 yılında Türkiye-İran hattında yaklaşık 21 bin sefer düzenlenmişti. Uçuşların durdurulmasıyla birlikte 2 milyon turistin Türkiye kapılarının kapanması, turizm sektöründe ciddi bir gelir kaybına yol açacak.
Uçuşlar ne zaman başlayacak?
Şu an için belirsizlik hakim. Havayolu şirketlerinin rezervasyon sistemleri Mart 2027'ye kadar kapalı olsa da, bir THY yetkilisi uçuşların bu tarihten sonra yeniden başlamasının dahi garantisi olmadığını belirtti. Yaptırımlar devam ettiği sürece Türk şirketlerinin İran'a sefer düzenlemesi mümkün görünmüyor. Bu durum, iki ülke arasındaki hem turistik hem de ticari ilişkileri uzun bir süre olumsuz etkileyecek gibi duruyor.
