ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından küresel enerji piyasalarında petrol ve doğal gaz fiyatları hızla yükseldi. 27 Şubat'ta ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer müzakerelerde 'iyi niyetli ve açık' bir tutum sergilemediğini belirterek sürecin gidişatından memnun olmadığını dile getirdi. Bu açıklamalar, piyasalarda risk algısını artırdı ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Saldırı öncesinde de yükseliş eğiliminde olan petrol fiyatları, 27 Şubat'ta jeopolitik gelişmelerin etkisiyle ivme kazandı. Brent petrol yüzde 2,8 artışla 73 dolara, Batı Teksas (WTI) tipi ham petrol ise yüzde 2,6 yükselişle 67,17 dolara ulaştı. 28 Şubat ve 1 Mart'ta piyasaların kapalı olduğu saatlerde saldırı haberleri fiyatlara anında yansımadı, ancak haftanın ilk işlem gününde biriken risk primi sert bir açılışla fiyatlara dahil oldu.
2 Mart'ta Brent petrol yüzde 7,1 artışla 78,15 dolara, WTI ise yüzde 6,2 yükselişle 71,33 dolara çıktı. Böylece petrol fiyatları son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştı. Aynı gün İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı'nda gemi ve petrol tankeri geçişlerinin durdurulduğunu ve geçmeye çalışan gemilerin hedef alınacağını öne sürdü. Bu açıklama, arz kesintisinin derinleşebileceği kaygılarını artırdı.
2 Mart'ta Asya işlemlerinin erken saatlerinde Brent petrol 80,80 doları test etti ve yaklaşık son 15 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bugün saat 11.00 itibarıyla Brent petrol 80,58 dolardan, WTI ise 73,71 dolardan işlem gördü. Bu rakamlar, Ocak 2025'ten bu yana kaydedilen en yüksek düzey olarak öne çıktı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) ve piyasa projeksiyonlarına göre, çatışmaların uzaması ve fiziki arzın sekteye uğraması halinde stratejik rezervler küresel arz açığını sınırlı ölçüde dengeleyebilir. Bu durumda petrol fiyatlarının varil başına 85 ila 150 dolar aralığına yükselebileceği öngörülüyor.
Küresel gaz piyasalarında da arz güvenliğine ilişkin endişeler fiyatlara yansıdı. Hürmüz Boğazı'nda tanker geçişlerinin azalması, dünya LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin gerçekleştiği bu stratejik noktada aksama riskini artırdı ve özellikle Avrupa'da doğal gaz fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Avrupa'nın en büyük sanal doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF'de nisan vadeli kontratlar 27 Şubat'ta megavatsaat başına 31,95 avrodan kapanırken, 2 Mart'ta fiyatlar yüzde 38,4 artarak 44,5 avroya yükseldi. Bugün saat 10.30 itibarıyla ise megavatsaat başına gaz fiyatı yüzde 19,9 artışla 53,35 avro seviyesine çıktı.
Bu gelişmeler, küresel enerji arzında yaşanan aksaklıkların ve jeopolitik risklerin uluslararası piyasalarda enerji maliyetlerini ciddi şekilde etkilediğini gösteriyor.
