ABD, Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland'da askeri varlığını genişletmek amacıyla üç yeni üs kurmak için Kopenhag yönetimiyle görüşmeler yürütüyor. İngiliz yayın kuruluşu BBC'nin haberine göre, taraflar arasındaki müzakereler son aylarda hız kazandı.
Washington yönetiminin Grönland'ın güneyinde kurmayı hedeflediği yeni askeri üslerin, Rusya ve Çin'in Kuzey Atlantik'teki deniz hareketliliğini izlemesi amaçlanıyor. Özellikle Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasında yer alan ve "GIUK Gap" olarak bilinen stratejik bölgenin gözetlenmesi hedefleniyor.
Görüşmelerin, ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önce Grönland'ı "satın alma" ve gerekirse "zor kullanarak alma" yönündeki çıkışlarının ardından başlayan diplomatik krizi yumuşatma amacı taşıdığı belirtiliyor. Trump, Rusya ve Çin'in Kuzey Kutbu'ndaki etkisinin arttığını öne sürerek Grönland'ın stratejik önemine dikkat çekmişti.
Beyaz Saray, Danimarka ve Grönland ile üst düzey görüşmeler yapıldığını doğrularken, müzakerelerin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Beyaz Saray'dan bir yetkili, görüşmelerin "olumlu yönde ilerlediğini" söyledi. Danimarka Dışişleri Bakanlığı da ABD ile diplomatik temasların sürdüğünü doğruladı ancak ayrıntı vermedi.
Kaynaklar, üslerden birinin Grönland'ın güneyindeki Narsarsuaq bölgesinde kurulmasının planlandığını aktardı. Bölgede daha önce ABD'ye ait askeri üs bulunduğu ve küçük bir havaalanının yer aldığı kaydedildi. Yeni askeri tesislerin mevcut liman ve havaalanı altyapılarının bulunduğu alanlarda kurulmasının maliyet açısından daha avantajlı görüldüğü ifade edildi.
ABD'li yetkililer, yeni üslerin resmi olarak "ABD egemen toprağı" statüsüne sahip olabileceği bir modeli de müzakerelerde gündeme getirdi. Ancak kaynaklar, tarafların henüz nihai bir anlaşmaya varmadığını ve üs sayısının değişebileceğini belirtti. Haberde ayrıca ABD'nin görüşmeler sırasında Grönland'ın kontrolünü doğrudan ele geçirme gibi bir talepte bulunmadığı ifade edildi.
Diplomatik sürecin ABD Dışişleri Bakanlığı yetkililerinden Michael Needham tarafından yürütüldüğü belirtildi. Needham'ın, Trump'ın beklentilerini karşılayacak ancak Danimarka'nın "kırmızı çizgilerini" aşmayacak bir anlaşma üzerinde çalıştığı aktarıldı. Taraflar ocak ayından bu yana en az beş kez bir araya geldi.
ABD'nin Grönland'daki tek aktif askeri tesisi, kuzeybatıda bulunan Pituffik Uzay Üssü olarak biliniyor. Soğuk Savaş döneminde bölgede yaklaşık 17 Amerikan askeri tesisi bulunuyordu.
